گره کور دلالان بر تار و پود زندگی فرشبافان
سود هنر دست بافندگان فرش به جیب دلالان سرازیر شده و این امر سبب کنار گذاشتن بافت فرش دستباف شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، سال‌ها است که دست‌های پینه بسته زنان و دختران قالیباف خراسان جنوبی با تاروپود دار قالی غربیه شده و دیگر صدای کوبیدن دار قالی شنیده نمی‌شود.امروز دارهای قالی بر دیوارهای کاه گلی خانههای قدیمی تکیه داده شده و فرش‌های ماشینی با نقش‌های گوناگون جانشین هنر دست، بافندگان سخت‌کوش گذشته شده است.طرح‌ها و نقوش فرش‌ها نیز مانند بافندگان آن رو به کاهش نهاده به طوری که در گذشته طرح‌ها و نقوش زیادی در خراسان جنوبی بافته می‌شد که از آن جمله می‌توان به طرح‌های بوته، سعدی شعله، گلدانی، قابی، خشتی، جنگلی، شکارگاه، کلهاسبی، محرمات، گلفرنگ، کلهمرغی، خوشهانگوری، پرطاووسی، انواع واگیره‌ها، انواع لچک‌ترنج‌ها، نقوش هراتی و شاه عباسی و در قالیچه‌های عشایری نقوش چهارمرغی، تفنگی، ابری، طاووسی، کاشان، پلنگی، گوزنی، کشمیری، نهی، مددخانی و انواع سجاده‌ها اشاره کرد.سابقه فرش خراسان جنوبی به بیش از 600 سال برمی‌گردد که بیشتر در روستا و شهرستان‌های این استان تولید می‌شود، بیشتر افرادی که به این هنر روی می‌آورند، قشر محروم جامعه به ویژه زنان و دختران هستند که برای امرارمعاش به بافت قالی مشغول می‌شوند.یکی از بزرگترین مشکلات این هنر اصیل و ارزشمند تلقی شدن آن به عنوان یک شغل است و می‌توان گفت کمتر کسی به فرش به عنوان یک اثر هنری توجه میکند علاوه بر آن سبب مشکلات جسمانی برای بافندگان از جمله مشکلات بینایی و عضلانی.
امروزه زنان و دختران روستایی در خراسان جنوبی بیشتر به تولید فرش می‌پردازند ولی در این مناطق نیز به سبب گرانی مواد اولیه تولید فرش آن کم رنگ شده استدر این ارتباط یکی از بافندگان فرش در روستای بویک وسطی از توابع بخش مرکزی بیرجند اظهار داشت: تولید فرش در حال حاضر در این روستا نسبت به گذشته کاهش چشم‌گیری داشته است.زینب دهقانی با بیان این‌که تعداد بافندگان این روستا حدود 30 درصد کاهش یافته است، تصریح کرد: قیمت بالای مواد اولیه و ارزان شدن فرش تولیدی از جمله عوامل کاهش تولید فرش بوده است.وی مهاجرت برخی از بافندگان این روستا به شهر را از دیگر عوامل کاهش تولید فرش در این روستا دانست و متذکر شد: در حال حاضر حدود 10 خانواده در این روستا به تولید فرش اشتغال دارند.این بافنده با بیان این‌که تولید فرش در روستا بیشتر فصلی است، ادامه داد: بافت فرش بیشتر در فصل زمستان که فعالیتهای کشاورزی کم می‌شود مورد توجه است.دهقانی فرش‌های تولیدی روستای بویک وسطی را بیشتر ریزماهی و خشتی دانست و یادآور شد: بیشتر از نخ پشم برای تولید فرش این منطقه استفاده می‌شود و نخ ابریشم به سبب گرانی کمتر در فرش‌های تولیدی این روستا به کار میرود.وی با اشاره به مشکلات بیمه شدن قالیبافان در این روستا خاطرنشان کرد: به سبب ارزانی فرش برخی از بافندگان فرش این منطقه توانایی پرداخت حق بیمه خود را نداشته و اقدام به بیمه کردن خود نمیکنند.
به سبب اهمیت فرش به عنوان یک هنر اصیل و یکی از منابع درآمدی کمیته امداد امام خمینی نیز برای مددجویان خود اقدام به راهاندازی کارگاههای تجمیعی تولید فرش و کمک به بافندگان در تهیه مواد اولیه کرده استمدیر کمیته امداد امام خمینی قاینات در گفتوگو با خبرنگار فارس در این ارتباط اظهار داشت: مواد اولیه تولید فرش به صورت وام در اختیار بافندگان زیرپوشش امداد قرار میگیرد و فرش‌های تولیدی آنها با قیمت کارشناسی فروخته می‌شود.ضیاءالدین فارابی با بیان این‌که یک کارگاه تجمیعی در قاینات فعال است، تصریح کرد: در این کارگاه حدود 36 نفر از زنان و دختران زیرپوشش این نهاد به بافت فرش اشتغال دارند.وی با بیان این‌که در حال حاضر 70 طرح قالی‌بافی فعال در این شهرستان وجود دارد، متذکر شد: برای بافت این طرح‌ها 150 بافنده زیرپوشش امداد قاینات فعالیت می‌کنند.مدیر کمیته امداد امام خمینی قاینات از تولید 63 تخته فرش در سال گذشته توسط مددجویان این نهاد خبر داد و افزود: متراژ این فرش‌ها 392 متر مربع بوده است.فارابی خاطرنشان کرد: ارزش فرش‌های تولیدی مددجویان شهرستان در سال گذشته مبلغ 2 میلیارد و 362 میلیون ریال بوده است.در زمان حکومت تیموریان بر خراسان بزرگ به درخواست درباریان تیموری نقوشی که توسط صاحب‌نامان منطقه هرات بافته می‌شد در منطقه قاینات بافته و سپس به پایتخت برده می‌شد.
فرشهایی که امروزه در دنیا به نام فرش‌های هراتی شهرت دارند دست بافتهای منطقه خراسان جنوبی هستند و نقوش ریزماهی که امروز عمده تولیدات فرش منطقه را تشکیل می‌دهد تکامل یافته نقوش آن دوران استرئیس اتحادیه فرش خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار فارس در بیرجند با اشاره به اهمیت فرش استان در کشور و خارج از کشور اظهار داشت: فرش خراسان جنوبی به سبب اصالت، زیبایی، ظرافت و هماهنگی با بازارهای هدف یکی از شناختهترین برندهای فرش دستباف دنیا است.محمدحسین کامیابی‌مسک تصریح کرد: حدود چهار درصد تولیدات و صادرات فرش ایران متعلق به دست بافتههای بافندگان فرش خراسان جنوبی است.وی با اشاره به تعداد بافندگان فرش در خراسان جنوبی ادامه داد: در حال حاضر 50 هزار بافنده به صورت تمام وقت، پارهوقت و فصلی در استان به تولید فرش اشتغال دارند.رئیس اتحادیه فرش خراسان جنوبی با بیان این‌که بیش از 5 هزار و 500 نفر تاکنون از بیمه کامل بازنشستگی و درمان قالی‌بافی در استان برخوردار شدهاند، یادآور شد: از ابتدای سال جاری نیز حدود 300 نفر برای بهرمندی از بیمه معرفی شدهاند.کامیابی‌مسک با بیان این‌که فرش‌های خراسان جنوبی از طریق گمرکات تهران و دیگر استانها به خارج از مرزهای کشور صادر می‌شود، افزود: فرش‌های تولیدی این استان به کشورهای آلمان، امارات، ایتالیا و دیگر کشورهای اروپایی صادر می‌شود.وی گفت: فرش خراسان جنوبی به سبب استقبال تجار و خریداران در تمام نمایشگاههای بینالمللی حضوری فعال دارد.
رئیس اتحادیه فرش خراسان جنوبی با بیان این‌که تولید فرش در استان کاهش داشته است، اضافه کرد: در دو ماهه امسال تولید فرش در استان نسبت به مدت مشابه سال گذشته 10 درصد کاهش را نشان می‌دهد که توجه هر چه بیشتر مسئولان را به این هنر کهن میطلبدکامیابیمسک 60 درصد تولیدات فرش خراسان جنوبی را نقشه‌های ریزماهی، افشان، لچکترنج و کف ساده دانست و تصریح کرد: همچنین 20 درصد تولیدات خشتی و 20 درصد دیگر در نقشه‌های نائین، ایلیاتی و متفرقه تولید می‌شود.وی متذکر شد: تولید فرش در استان به ترتیب اولویت بیشتر در شهرستان‌های بیرجند، درمیان، قاینات و سرایان تولید می‌شود.رئیس اتحادیه فرش خراسان جنوبی با بیان این‌که در دو ماهه سال جاری 20 هزار متر مربع فرش در استان تولید شده است، ادامه داد: ارزش فرش‌های تولیدی استان بالغ بر 8 میلیارد تومان برآورد شده است.کامیابی‌مسک با اشاره به صادرات فرش استان در این مدت یادآور شد: میزان 16 هزار متر مربع فرش به ارزش 2 میلیون دلار از کشور خارج شده است.وی با بیان این‌که گران شدن قیمت مواد اولیه فرش از یک‌سو و عدم توان مالی بافندگان فرش منجر به روآوردن تعدادی از آنها به سمت مواد اولیه نامرغوب و غیراستاندارد ارزان قیمت شده است، افزود: این امر می‌تواند در درازمدت ضربه جبران‌ناپذیری به برند فرش استان در بازارهای جهانی وارد کند.
رئیس اتحادیه فرش خراسان جنوبی با اشاره به این‌که قریب به اتفاق تولیدکنندگان فرش استان از مواد اولیه مرغوب و استاندارد استفاده می‌کنند، گفت: وجود واسطه‌های متعدد سبب شده که تنها بخش اندکی از ارزش افزوده فرش به دست بافنده برسد همچنین روآوردن مصرف‌کنندگان به کفپوشهای جدید بازارهای جهانی فرش دستباف به طور مداوم کوچکتر شده و در رقابت کشورهای پرجمعیت با کارگزاران نیز مزید بر علت شده و تحریم فرش سود آن را به شدت کاهش داده استکامیابی‌مسک با بیان این‌که اتحادیه تولیدکنندگان و بافندگان فرش استان برای حل مشکلات فرش چهار طرح زیربنایی را ارائه کرده است، اضافه کرد: این چهار طرح شامل نمایشگاه دائمی فرش دستباف استان، فروشگاه اینترنتی تولید سفارش پذیرش فرش، ایستگاه تهیه و توزیع مواد اولیه مرغوب به قیمت تمام شده و آموزشگاه جامع حرف فرش دستباف را ارائه داده است که با اجرایی شدن این چهار طرح زمینه مناسب برای تشکیل کنسرسیوم واحد فرش استان فراهم شده و با حذف واسطهها درآمد بافندگان چند برابر می‌شود.وی خاطرنشان کرد: با اجرای این طرح‌ها فرش استان به صورت انحصاری بدون واسطه صادر و به دست مشتری میرسد و به این وسیله ضمن تولید هدفمند فرش قسمت اعظم ارزش افزوده آن به دست بافنده رسیده و با ارتقاء کیفیت فرش در بازارهای جهانی از قدرت رقابتی بالاتری برخوردار میشویم.انتهای پیام/69010/ق40/پو3002.
11:07 - 20 خرداد 1393
1 بازنشر
5 بازدید
1 پاسخ