رکس تیلرسون و بحران قطر
شایسته است که در مناقشه منطقه، تمام توان دیپلماتیک و اقتصادی کشور اول در فاز همزمان حرف و عمل برای رفع تنگناهای مردم قطر بدلیل اهداف انسان دوستانه در تمامی ابعاد به کار گرفته شود و صرفا، منتظر ماند تا با این ابتکار عمل انسان دوستانه جمهوری اسلامی ایران، مناقشات مذکور مسیری را طی کند که لااقل، کمترین هزینه را برای منطقه و کشورمان به همراه داشته باشد.
به گزارش گروه دیگر رسانههای خبرگزاری فارس، بهروز پورسینا طی یادداشتی در روزنامه مردم سالاری نوشت: اپیزود اول: مهندس رکس تیلرسون در سال ۱۹۷۵ در یکی از بزرگترین شرکتهای نفتی موسوم به هفت خواهران یعنی شرکت اکسان، مشغول به کار شد و در این شرکت مراتب ترقی را به صورت چشمگیری طی کرد تا در نهایت در سال 2006 به عنوان رئیس هیات مدیره و مدیر عامل ارشد اجرایی شرکت اکسان - موبیل که ششمین شرکت بزرگ جهان از لحاظ گردش مالی بود، انتخاب شود. تیلرسون پس از انتخاب شدنش به عنوان مدیر عامل اکسان - موبیل اظهار داشت که واقعیت کلیدی این است: بازار آزاد جهانی برای انرژی با ترویج توسعه منابع، تنوع بخشی، افزودن بر مسیرهای تأمینی کشورمان، تشویق بهرهوری و تشویق نوآوری، مؤثرترین ابزار را برای دستیابی به امنیت انرژی آمریکا فراهم میکند. تیلرسون در سال ۲۰۱۱ به نیابت از اکسان - موبیل، قراردادی را به منظور توسعه میدانهای نفتی در منطقه خودمختار کردستان عراق امضا کرد. این توافق ناقض قانون عراق بود که شرکتها را از معامله مستقیم با کردستان عراق باز میداشت. با آنکه در زمان مدیریت تیلرسون، شرکت اکسان - موبیل بسیار رشد کرد (طبق برخی برآوردها، شرکت اکسان - موبیل در حال حاضردرگروه سه شرکت اول جهان بر پایه درآمد سالانه قرار میگیرد (اما او در کمتر از سه ماه مانده تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در امریکا از مدیریت اکسان-موبیل استعفا داد تا برای فعالیت هر چه بیشتر در صحنه انتخابات، خود را مهیا کند.
جهان، خواهی- نخواهی، همچنان از سوختهای فسیلی استفاده خواهد کرد از جملات معروف اوست که تا پیش از رسیدن به سمت وزیر امور خارجه آمریکا آن را اظهار کرده بود؛ دلیل اهمیت این جمله و ذکر برخی دیگر از سوابق ذکر شده او در اپیزود اول، در ادامه این نوشتار روشن میشوداپیزود دوم: کشور مینیاتوری قطر در حال حاضر بر مبنای شاخص درآمد سرانه با قید برابری قدرت خرید، هم در آمارهای صندوق بینالمللی پول و هم در آمارهای بانک جهانی، ثروتمندترین کشور جهان محسوب میشود. این در حالی است که آمریکا در همین جدول، رتبه دهم را به خود اختصاص میدهد. کشور قطر که از اعضای فعال اوپک، GECF و شورای همکاری کشورهای خلیج فارس میباشد با آنکه تا دهه 1980 میلادی صرفا متکی بر اقتصاد نفت پایه بود اما با همکاری شرکتهای بزرگ نفتی، عملیات گستردهای را برای بهرهبرداری از ذخایر مشترک بویژه گاز طبیعی را پس از پایان یافتن جنگ تحمیلی عراق بر علیه ایران شروع کرد که در حال حاضر، سومین کشور دارنده ذخایر گازی و دارای رتبه اول در صادرات گاز بین کشورهای جهان میباشد. به این ترتیب، قطر طی نزدیک به سه دهه با حداکثر توان و حضور شرکتهای چند ملیتی، به چنان درآمدی دست یافت که چیزی شبیه به یک رویا مینماید؛ درآمدی که عمدتا به دلیل سیاستهای باز کشور قطر از یک سو و سوء استفاده از تحریمهای بسیار سنگین صنعت نفت ایران به بهانه تحریمهای هستهای از سوی دیگر، برای این کشور کوچک بدست آمده است.
قطر، علاوه بر برخورداری از جایگاه مهم گازی و نفتی، با تاسیس امپراطوری شبکه خبری الجزیره همچنین توسعه شرکت هواپیمایی قطر، در مجموع جایگاه بسیار ویژهای را برای خود در میان کشورهای جهان ایجاد کرده استاپیزود سوم: با روی کار آمدن دولت ترامپ که ظاهری جمهوری خواه دارد اما در عمل، یک دولت جمهوری خواه محسوب نمیشود مهمترین وزارتخانه این دولت به فردی به نام تیلرسون سپرده شد. مهمترین شاخصه تیلرسون، هدایت لابی نفتی آمریکا در دولت است. اگر به این مهم به قدر کافی توجه کنیم، تحلیل و تبیین برخی رویدادهای مهم و حتی شوک آور در سیاست خارجی آمریکا ساده و سهل میشود. اعلام خبر خروج قطعی آمریکا از معاهده اقلیمی پاریس که جهان را در بهت و حیرت فرو برد، چیزی نیست جز همان هدایت سیاستهای لابی نفتی آمریکایی که توسط تیلرسون، هدایت و فرماندهی میشود.یکی دیگر از سیاستهای حیرتآور آمریکا در انتخاب عربستان برای اولین سفر ترامپ به یک کشور خارجی ، دلیلی ندارد جز طراحی سیاستهای بسیار پیچیدهای که در آن لابی نفتی نقش بسیار پر رنگی دارد و تیلرسون عهده دار هدایت و بعضا طراحی آن است. سفری که در آن با عقد قرارداد 110 میلیاردی تسلیحاتی، حدود 300 میلیارد دلار نیز به بخشهای غیر تسلیحاتی اختصاص یافت تا یک قرارداد بیسابقه 400 میلیارد دلاری میان آمریکا و عربستان منعقد شود.
این قرار داد که ظاهرا بودجه اولیه برای تشکیل یک ناتوی عربی است، مشارکت جدی قطر را لازم داشت که قطر به دلایلی که این روزها زیاد درباره آن از سوی صاحبنظران بحث شده است، همراهی مورد انتظار را به همراه نداشته استبه باور این قلم، آنچه صاحبنظران در این سه روز اظهار داشتهاند بخشی از این داستان را تعریف میکند اما در این ماجرا، دو پارامتر بسیار مهم دیگری وجود دارد که از نگاه تحلیگران به دور مانده است که هر دوی این دو پارامتر، به مبدایی بازگشت میکند به نام رکس تیلرسون! وزیر خارجه نفتی آمریکا در سفر عربستان اولا، هدف تحقق تامین امنیت عرضه انرژی برای آمریکا و ارایه برگ برنده در مقابل اتحادیه اروپا را دنبال میکند و در ثانی، خواستار تحقق سیاست به اصطلاح مهار جمهوری اسلامی ایران به روش خود در سه عرصه نظامی، سیاسی و اقتصادی است. با توجه به عقبه قطر، سیاست تیلرسون در این است که ناتوی نظامی - سیاسی - اقتصادی در منطقه به رهبری عربستان تشکیل شود و قطر نیز در این ساز و کار، ذیل رهبری عربستان قرار گیرد که البته تاکنون، موفق به دستیابی به این هدف نشده است.
در تحولات 4 روز گذشته که بسیار شرم آور در منطق سیاست بینالملل، در سیر تکمیل این سناریو توسط عربستان و البته بسیار عجولانه صورت گرفته است، گویای این است که یا قطر با یک فشار سنگین مجبور به پذیرش جایگاه خود در این ناتوی نظامی - سیاسی - اقتصادی به رهبری عربستان میشود و یا در صورت مقاومت، نهادهای تقویت کننده کودتا در این کشور فعال میشود تا حکامی بر سر کار بیایند که پذیرای رهبری عربستان در منطقه باشد جالب آن است که قطر، با آنکه اولین کشورعرب زبانی بود که اقدام به برقراری روابط رسمی دیپلماتیک به رژیم صهیونیستی کرده، وزیر جنگ رژیم اسرائیل از قطع روابط عربستان و برخی کشورهای متحد این کشور با قطر، به شدت حمایت کرده است.کلام آخر: قطر کشوری است که نباید سوابق منفی که تاکنون برضد منافع کشورمان بخصوص در حوزه منابع مشترک را داشته است در این برهه فراموش کنیم. قطر کشوری است که برای گرفتن میزبانی جام جهانی فوتبال در 2022 همراهی عجیبی با اتحادیه اروپا در بهره برداری از منابع مشترک گاز و نفت منطقه را کرده است. قطر کشوری است که شاید از پایه گذاران اصلی توسعه و گسترش گروههای تکفیری تاکنون بوده است. عربستان نیز وضعیتش اظهر من الشمس است که جای کلامی را باقی نمیگذارد.
لذا به تحلیل این قلم، هر گونه ابتکار عمل دستگاه سیاست خارجی جهت رفع این مناقشه از طریق گفتگو، ابتکار عمل مناسب و بایستهای نیست اما شایسته است که در این مناقشه، تمام توان دیپلماتیک و اقتصادی کشور اول در فاز همزمان حرف و عمل برای رفع تنگناهای مردم قطر بدلیل اهداف انسان دوستانه در تمامی ابعاد به کار گرفته شود و صرفا، منتظر ماند تا با این ابتکار عمل انسان دوستانه جمهوری اسلامی ایران، مناقشات مذکور مسیری را طی کند که لااقل، کمترین هزینه را برای منطقه و کشورمان به همراه داشته باشد به مردم مظلوم این منطقه بسیار ظلم شده است و امید ما باید، فقط به فضل الهی در این باره بخصوص در ماه مبارک رمضان باشد که خدواند قاهرعادل و مهربان، احکم الحاکمین است؛ ان ربک لبالمرصاد.مطلب فوق مربوط به سایر رسانهها میباشد و خبرگزاری فارس صرفا آن را بازنشر کرده است.بازگشت به صفحه نخست گروه فضای مجازیانتهای پیام/.
16:42 - 17 خرداد 1396