تحلیل متن شناسی خطبه شقشقیه بر اساس نظریه کنش گفتاری «سرل»
نظریه «کنش گفتاری» یکی از مباحث مهم تحلیل گفتمان در حوزه دانش زبان شناسی به شمار می رود که در آغاز توسط «آستین» مطرح شد و پس از او، «سِرل» طبقه بندی پنج گانه ای را برای آن ارائه داد.
چکیدهنظریه «کنش گفتاری» یکی از مباحث مهم تحلیل گفتمان در حوزه دانش زبان شناسی به شمار می رود که در آغاز توسط «آستین» مطرح شد و پس از او، «سِرل» طبقه بندی پنج گانه ای را برای آن ارائه داد. پایه نظریه کنش گفتاری سرل بر این استوار است که نقش های فعل و به دنبال آن جمله را در فرآیند گفتمان می توان به پنج دسته کنش های اظهاری، عاطفی، ترغیبی، تعهدی و اعلامی تقسیم بندی کرد. بررسی و تحلیل متن شناسی متون دینی ازجمله قرآن کریم و نهج البلاغه، براساس این نظریه می تواند یکی از راه های درک و شناخت بهتر لایه های پنهان این کتب دینی باشد. خطبه شقشقیه یکی از خطبه های مهم نهج البلاغه است که علاوه بر دربر داشتن آموزه ها و عبرت های دینی و اخلاقی، از شاکله نیرومندی در بعد زبانی برخوردار است. از این روی، پژوهش حاضر می کوشد با روش توصیفی و تحلیل محتوا و بافت موقعیتی متن و با بهره گیری از روش آماری، خطبه یادشده را بر اساس این نظریه مورد بررسی قرار دهد تا کنش های گفتاری و دلایل آن را تحلیل و تبیین نماید. یافته های پژوهش حاکی از آن است که کنش گفتاری اظهاری در این خطبه از بیشترین بسامد برخوردار است؛ چرا که امام(ع) به طورکلی در خطبه، به دنبال بیان کردن، شرح و گزارش دادن ماجرای تاریخی سقیفه می باشد و بر این امر اصرار دارد که حکومت حق ایشان بوده که غصب شده است؛ بنابراین کنش گفتاری اظهاری با هدف و مقصود گوینده سخن در خطبه متناسب و همگون است.
کلیدواژگان: حضرت علی(ع)، خطبه شقشقیه، تحلیل گفتمان، نظریه کنش گفتاری، سرلنویسندگان:علی نجفی ایوکی ، امیرحسین رسول نیا، علیرضا کاوه نوش آبادیپژوهشنامه نهج البلاغه - سال پنجم، شماره 19، پاییز 1396برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید. .
.pdf
04:03 - 27 آذر 1396
22 بازدید
1 پاسخ