شنبه ۲۸ فروردین ۱۴۰۰ - ۰۱:۳۲

استانها  /  آذربایجان شرقی

مردی که خطش نفیس باشد

۱۴ تیر سالروز درگذشت میرزا طاهر خوشنویس از جمله نسخ‌نویسان برجسته سده‌های ۱۳ و ۱۴ و از جمله افرادی به شمار می‌رود که نستعلیق را به اوج خود نزدیک کرد و بسیاری از آثار ماندگار او، تحریر با همین خط (نستعلیق) و خط نسخ است.

مردی که خطش نفیس باشد

به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز، چهاردهم تیرماه مصادف است با چهل و چهارمین سالگرد درگذشت استاد بزرگ خوشنویسی ایران، استاد میرزا طاهر خوشنویس و نوشتار حاضر به همین بهانه تنظیم یافته است.

از بخت ‌بلند، دبیر هنرمان در دبیرستان ابوریحان تبریز در آغازین سال‌های دهه هفتاد، انسانی متواضع و هنرمند بود. آن روزها فقط اسمش را یاد گرفته بودیم، آقای فرزبود تکه گچی به دست می‌گرفت و بر روی تخته‌ سیاه بزرگ کلاس به هوای سرمشق دادن به ما هنرنمائی می‌کرد و تحسین و حیرتمان را برمی‌انگیخت اهل شعر هم بود، به یاد دارم روزی بیتی بدین مضمون زمزمه می‌کرد: 

 مردی که خطش نفیس باشد     آن طاهر خـوشنـویـس باشد

آن روزها من و همکلاسی‌هایم نمی‌دانستیم طاهر خوشنویسی که دبیر هنرمان نام او را در قالب این بیت بر زبان جاری می‌ساخت کیست؟ همانطور که نمی‌دانستیم آقای فرزبودی که بی‌ریا و خاضعانه قلم خوشنویسی تک‌تک دانش‌آموزانش را در آغازین دقایق هر جلسه با استادی تمام می‌تراشید، یکی از بزرگ‌ترین هنرمندان عرصه خوشنویسی کشور و شکسته نستعلیق‌نویسی کم‌نظیر است، استاد محمدعلی فرزبود نام دارد و بیت مذکور از سروده‌های خود اوست:

  مردی که خطش نفیس باشد            آن طاهر خوشنویس باشد

   شایسته بود به نامش الحق             این جمله خوشنویس مطلق

   در مشق و جلی و نسخ و تحریر            استاد بود به نیک تعبیر

و اما حاج میرزا طاهر خوشنویس که نام پدرش عبدالرحمن و سال ولادتش هزار و سیصد و هفت هجری قمری مطابق با هزار و دویست و شصت ‌و هشت شمسی و محل تولدش یکی از روستاهای قراجه‌داغ است.

او در خانواده‌ای روحانی پا به عرصه حیات نهاد و در سال هزار و دویست و هفتاد شمسی همراه خانواده خود به تبریز مهاجرت نمود. در پنج ‌سالگی به جهت زمینه مذهبی خانواده‌‏اش آموزش قرآن و در هفت ‌سالگی تحصیلات ابتدائی و مقدماتی ادبی را در مکتب شروع کرد. به سبب اینکه علاقه زیادی به فقه داشت، صرف و نحو و فقه را آموخت و چون استعداد وافری در زمینه خوشنویسی در وجودش نهفته بود بدون تعلّم و راهنمایی استاد و فقط به خاطر ذوق و عشق مفرط به این هنر از روی خطوط اساتید خط مشق کرد و به کیفیت و قواعد و رموز خط پی برد و در خوشنویسی به درجه‌‏ای رسید که خطاطان و خط شناسان به مهارت او در نوشتن خط نسخ معترف‌اند.

او اولین نوشته خود را در 9 ‌سالگی به چاپ رسانید، نوشتن اولین قرآن را در سن 13 ‌سالگی آغاز کرد، در سن هفده‌سالگی همزمان با انقلاب مشروطه، مدرسه‏‌های فیوضات، رشدیه و مموریال در تبریز از او برای تعلیم خط دعوت کردند.

او پس از پانزده سال خدمت در مدارس ملّی، مدّت سی ‌و پنج سال هم به‌طور رسمی در مدارس تبریز به آموزش هنر خوشنویسی اشتغال داشت. در سال هزار و سیصد و سی ‌و چهار شمسی در سن هفتاد سالگی بازنشسته شد.

استاد در حدود سال هزار و سیصد و چهل‌ و نه شمسی به تهران نقل‌ مکان نمود و بقیه زندگی خود را در آنجا سپری کرد و سرانجام در چهاردهم تیرماه سال هزار و سیصد و پنجاه ‌و پنج رخت از جهان بربست، پیکر این هنرمند ارزنده ابتدا در بهشت‌زهرا تهران به خاک سپرده شده بود اما در بهمن‌ماه هزار و سیصد و هشتاد و چهار، مقبره ایشان به تبریز منتقل و در مقبرةالشعرای تبریز و در جوار مزار استاد سید محمدحسین شهریار، جای گرفت.

کتابت چندین جلد قرآن مجید و نگارش کتاب‌های متعدد و... از آثار ماندگار و بی‌بدیل این هنرمند بزرگ است.

او کتابت اولین قرآن را در سال 1321 ه.ق شروع می‌کند. چهار سال تمام‌کار نوشتن آن قرآن به طول می‌انجامد، در عرض شصت ‌و چهار سال به تحریر بیش از دویست جلد کتاب، رساله عملی، اخلاقی و دینی از قبیل: مکاسب، مفاتیح‌الجنان (6 جلد)، قرآن (بیست ‌و پنج جلد)، منتهی الآمال نهج‌البلاغه (چهار جلد)، صحیفه سجادیه، گلستان سعدی، جامع المقدمات، شرح جامی، کتاب رجال (پنج جلد)، کفایت الاصول و ... موفق می‌شود. آخرین کتابی که استاد میرزا طاهر خوشنویس نوشته، کتاب آسمانی قرآن بود که در سال 1353 هجری شمسی به پایان می‌رساند و با ختم این قرآن تعداد نسخه‌هایی که از قرآن نوشته به بیست‌ و پنج جلد بالغ می‌شود.

نگارنده:  مهدی بزاز دستفروش 

انتهای پیام/60001/س

نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
Captcha
لطفا پیام خود را وارد نمایید.
پیام شما با موفقیت ثبت گردید.
لطفا کد اعتبارسنجی را صحیح وارد نمایید.
مشکلی پیش آمده است. لطفا دوباره تلاش نمایید.
همراه اول