نکات تفسیری جزء چهاردهم قرآن کریم/ نقش اسلام در احیای ارزش و مقام زن
در هم شکستن شخصیت زن تنها در میان عرب جاهلی نبود بلکه در میان اقوام دیگر و حتی متمدنترین ملل آن زمان نیز زن شخصیتی ناچیز داشت و غالباً با او به صورت یک ابزار و کالا و نه یک انسان رفتار می شد. ولی اسلام ظهور کرد و با این خرافه در ابعاد مختلف سرسختانه جنگید.(۵۸، ۵۹_ نحل)
خبرگزاری فارس چهارمحال و بختیاری| بر آن شدیم تا در ماه مبارک و پرخیر و رحمت رمضان روزانه صفحاتی از کلام الهی را بر زبان جاری کنیم و بیش از پیش رهنمودهای قرآنی را در زندگی استفاده کنیم. سراسر آیات الهی پُر است از حکمت و اندرزهایی که برای زندگی انسها ضروری است لذا در نظر داریم هر روز چند آیهای از جزء مورد نظر را تفسیر و برخی نکات را در کنار یکدیگر مرور کنیم. جزء چهاردهم قرآن کریم سوره حجر و نحل را شامل میشود. حجر نام سرزمین قوم ثمود است. در آیه ۸۰ از تکذیب قوم ثمود که در شهری بین مدینه و شام بودند، نسبت به پیامبرشان صالح یاد میشود. امام صادق(ع) فرمود: کسی که سوره حج را با زعفران بنویسد و بخورد، چنانچه شیرش کم باشد افزایش یابد و اگر در چاه یا چشمه کمآبی قرار دهند آبش افزایش یابد. نحل به معنای زنبور عسل است. در آیات ۶۸ و ۶۹ درباره زنبور عسل و شگفتیهای کاری و منابع سرشار آن برای انسان بحث شده است. پیامبر(ص) فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند او را در برابر نعمتهایی که در این جهان به او بخشیده محاسبه نخواهد کرد. شیطان بر چه کسانی تسلط مییابد؟ قَالَ رَبِّ بِمَا أَغْوَیْتَنِی لَأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ وَلَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ (۳۹_حجر) نفوذ وسوسههای شیطانی در انسان یک نفوذ ناآگاه و اجباری نیست، بلکه ما به میل و اراده خویش وسوسه او را به دل راه میدهیم، وگرنه حتی خود شیطان میداند که بر مخلصان یعنی آنها که خویشتن را در پرتو تربیت خالص کردهاند و زنگار شرک را از روح و جان زدودهاند، راه ندارد.
به تعبیر رساتر رابطه شیطان و گمراهان، رابطه پیشوا و پیشرو است نه رابطه اجبارکننده و اجبارشونده تاثیر توجه به خدا در مقابله با مشکلات الَّذِینَ یَجْعَلُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ- وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضِیقُ صَدْرُکَ بِمَا یَقُولُونَ- فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَکُنْ مِنَ السَّاجِدِینَ(۹۶، ۹۷، ۹۸ _حجر) در زندگی انسان همیشه مشکلاتی بوده و هست و این طبیعت زندگی دنیاست و هر قدر انسان بزرگتر باشد این مشکلات بزرگتر است و از این رو میتوان به عظمت مشکلاتی که پیامبر در آن دعوت بزرگش با آن روبرو بود پی برد. ولی میبینیم خداوند به پیامبرش دستور میدهد که برای کسب نیرو و سعه صدر بیشتر در برابر انبوه این مشکلات به تسبیح پروردگار و نیایش و سجده بر آستانش روی آورد، این نشان میدهد که عبادت اثر عمیقی در تقویت روح و ایمان و اراده آدمی دارد.
فریب قدرت پوشالی مستکبرین را نخورید قَدْ مَکَرَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْیَانَهُمْ مِنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَیْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَیْثُ لَا یَشْعُرُونَ (۲۶_ نحل) تاریخ امروز و گذشته چقدر زنده و روشن صحنههای این مجازات الهی را نشان میدهد، زورمندان و جبارانی بودند که دستگاه خویش را آن چنان محکم میپنداشتند که نه برای خود بلکه برای آینده فرزندانشان در آن دستگاه نقشه میکشیدند و طرح میریختند و ظاهراً تمام مقدمات برای حفظ قدرت و ثبات نظامشان را فراهم ساخته بودند، ولی ناگهان از همانجا که آنها فکرش را نمیکردند عذاب الهی به سراغشان آمد و سقف بارگاهشان را بر سرشان ریخت، آنچنان نابود یا پراکنده شدند که گویی هرگز در صفحه زمین نبودند تسلیم حق شدن پس از ایمان اضطراری بیهوده است الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِکَةُ ظَالِمِی أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ مَا کُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ بَلَىٰ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ بِمَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (۲۸_ نحل) کمتر کسی پیدا میشود که حقیقت را در مرحله شهود ببیند و باز هم آن را انکار کند، به همین دلیل گنهکاران و ستمگران هنگامی که در آستانه مرگ قرار میگیرند و پردههای غفلت و غرور کنار میرود و چشم برزخی پیدا میکنند اظهار ایمان میکنند، ولی این ایمان پذیرفته نخواهد شد، چرا که وقت آن گذشته است و اینگونه ابراز ایمان جنبه اضطراری و تصنعی دارد و ایمان اضطراری خاصیتی ندارد.
نقش اسلام در احیای ارزش مقام زن وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثَىٰ ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ کَظِیمٌ- یَتَوَارَىٰ مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ مَا بُشِّرَ بِهِ أَیُمْسِکُهُ عَلَىٰ هُونٍ أَمْ یَدُسُّهُ فِی التُّرَابِ أَلَا سَاءَ مَا یَحْکُمُونَ(۵۸، ۵۹_ نحل) در هم شکستن شخصیت زن تنها در میان عرب جاهلی نبود بلکه در میان اقوام دیگر و حتی متمدنترین ملل آن زمان نیز زن شخصیتی ناچیز داشت و غالباً با او به صورت یک ابزار و کالا و نه یک انسان رفتار می شد ولی اسلام ظهور کرد و با این خرافه در ابعاد مختلف سرسختانه جنگید. در حدیثی میخوانیم که به پیامبر(ص) خبر دادند خدا به او دختری داده است، ناگهان نگاه به صورت یارانش کرد آثار ناخشنودی در آنها نمایان گشت (هنوز رسوبات افکار جاهلی از مغز آنها بر چیده نشده) پیامبر(ص) فورا فرمود: این چه حالتی است در شما میبینم؟ خداوند گلی به من داده آن را میبویم و اگر غم روزی او را میخورید، روزیش با خداست. در حدیث دیگری از پیامبر(ص) میخوانیم که فرمود: چه فرزند خوبی است دختر! هم پرمحبت است، هم کمککار، هم مونس است و هم پاک و پاککننده. در حقیقت این احترام به شخصیت زن سبب آزادی او در جامعه و پایان دادن به دوران بردگی زنان بود. ** برگرفته از قرآن بشیر (تفسیر یک جلدی جوان؛ برگرفته از تفاسیر نمونه و المیزان) تحدیر(تندخوانی) جزء چهاردهم قرآن کریم با صدای استاد معتز آقایی پایان پیام/ ۶۸۰۳۵.
07:05 - 5 آوریل 2023
1 بازنشر
348 بازدید
1 پاسخ