سه‌شنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۹ - ۱۴:۱۰
۰۸:۱۲  -  ۱۳۹۸/۱۰/۱۹
حال ناخوش «آب» در خراسان شمالی!

آب و منابع آبی در خراسان شمالی حال خوشی را ندارند و زنگ‌های بحران در بخش‌های مختلف آب استان یک‌به‌یک در حال به صدا درآمدن است.

حال ناخوش «آب» در خراسان شمالی!

به گزارش خبرگزاری فارس از بجنورد این روزها که تقریباً یک فصل از سال آبی جدید گذشته، گمانه‌زنی‌ها راجع به شرایط بارش‌های سال جدید بیشتر شده. عده‌ای معتقدند کشور و به‌تبع آن خراسان شمالی وارد ترسالی شده و عده‌ای نیز بیان می‌کنند همچنان مشکلات آبی پابرجا بوده و قرار نیست وارد ترسالی شویم.

اما ورای این‌که در آینده چه اتفاقاتی خواهد افتاد، نیاز است بدانیم استان در چه شرایطی ازنظر منابع آبی قرار دارد. اگر بارندگی در سال جاری کاهش یابد به چه میزان مشکلات آبی را شاهد خواهیم بود؟ و اگر وارد یک ترسالی شویم به چه حد توانایی ذخیره آب را داریم؟ اساساً چه مقدار از آب‌های بارندگی استفاده می‌کنیم و چقدرش هدر می‌رود؟ پاسخ به این سؤالات و بررسی بسیاری از معیارها و آمار دیگر خراسان شمالی را در ادامه این گزارش خواهید خواند.

 

در ابتدا می‌توان حجم ورودی آب به سدهای استان را از ابتدای مهر سال جاری تاکنون بررسی کرد. در این مدت حجم ورودی آب نسبت به سال گذشته ۹۲ درصد افزایش داشته اما از سوی دیگر میزان خروجی آب ۶۲۰ درصد بوده و به این ترتیب هم‌اکنون از مجموع ۲۳۴ میلیون مترمکعب ظرفیت کل مخازن سدهای استان، حدود ۴۷ درصد آن پر است که با توجه به‌قرار گرفتن در ابتدای سال آبی، رقم خوبی به شمار می‌آید. در این قسمت لازم به ذکر است که میانگین بارش‌ها در خراسان شمالی به نسبت کشور حدود ۱۵ درصد بیشتر است.

اما نمی‌توان زیاد روی بارش‌ها حساب باز کرد زیرا از کل بارش‌های هرسال فقط ۱۹ درصد آن وارد سدها می‌شود و در عوض ۵۵ درصد آب‌ها به بهره‌برداری خارج از سد و باقی آن از استان خارج می‌شود.

هم‌اکنون در خراسان شمالی ۸ سد فعال وجود دارد. وجود ۷۰۴۰ حلقه چاه و ۶۳۲ قنات از دیگر آمار موجود به شمار می‌آید.

حال سری به آب‌های تجدیدشونده زیرزمینی بزنیم. اکنون این عدد در استان ۴۶۰ میلیون مترمکعب است اما حجم برداشت از این میزان ۵۴۰ میلیون مترمکعب تخمین زده می‌شود بنابراین در این زمینه با کاهش ۸۰ میلیون مترمکعبی آب‌ها مواجهیم.

در این حوزه باید اشاره کرد که خراسان شمالی دارای ۳۲۹۱ حلقه چاه مجاز است که از این تعداد ۹۸۳ عدد آن اضافه برداشت دارند. شهرستان اسفراین با ۳۵۵ حلقه چاه با اضافه برداشت در صدر و بجنورد با ۲۰۹ حلقه در رتبه این بخش قرار دارند که مجموعاً باعث می‌شوند ۱۰۲ میلیون مترمکعب اضافه برداشت از چاه‌های مجاز را تجربه کنیم.

 

از سوی دیگر استان دارای ۳۷۴۹ حلقه چاه غیرمجاز نیز است. هرچند برداشت‌های غیرمجاز باعث ایجاد ترک و شکاف زمین در بخش‌های مختلف استان شده است اما طبق برنامه ارائه‌شده از سوی اداره آب منطقه‌ای استان در سال ۹۸ بناست فقط ۷۰ چاه مسدود شود. طبق برنامه اعلام‌شده این عدد در سال ۹۹ به ۴۰۰ حلقه و در سال بعد آن به ۵۰۰ حلقه خواهد رسید که با توجه به تعداد بالای چاه‌های غیرمجاز این اعداد آن‌چنان رضایت‌بخش نیست.

البته با اندکی بررسی متوجه می‌شویم طی ۳ سال اخیر تعداد چاه‌های مسدود شده رو به کاهش است به‌طوری‌که در سال گذشته ۱۰۸ حلقه چاه و سال قبل تز ۲۶۴ حلقه چاه مسدود شده بود.

از دیگر برنامه‌های اداره آب منطقه‌ای خراسان شمالی می‌توان به استقرار ۱۷ گروه گشت و بازرسی از چاه‌های آب اشاره کرد، همچنین تعیین تکلیف ۲۱۲ حلقه چاه محفور قبل از سال ۸۵ نیز از دیگر برنامه‌ها به شمار می‌آید.

همچنین تجهیز چاه‌ها به ابزار اندازه‌گیری برای جلوگیری از اضافه برداشت جزو برنامه‌های پیش روی اداره آب خراسان شمالی است. در این حوزه باید اشاره کرد از کل تعداد چاه‌های مجاز، ۱۲۷۰ حلقه چاه برقی هستند که ۹۱ درصد آن مجهز به کنتور هوشمند است.

اما آب‌های استان کجا مصرف می‌شود؟ ابتدا می‌توان به میانگین بارندگی خراسان شمالی طی دهه‌های گذشته اشاره کرد. در ۳۰ سال گذشته میانگین بارندگی‌ها ۲۶۳ میلیون مترمکعب، در ۲۰ سال گذشته ۲۶۲ و در ۱۰ سال گذشته ۲۶۰ میلیون مترمکعب بوده است که نشان از کاهش بارندگی‌ها در درازمدت دارد.

 

آب‌های مصرفی استان شامل ۵۳ درصد آب‌های سطحی و ۴۶ درصد آب‌های زیرزمینی می‌شود که این مقدار ۸۸ درصدش در کشاورزی، ۸ درصد آن برای شرب و ۴ درصدش در صنایع مورداستفاده قرار می‌گیرد.

در راستای استفاده صنایع از آب‌های استان می‌توان به ادعای اداره آب خراسان شمالی مبنی بر آب‌رسانی به ۶۳۷ صنعت کم آب طلب اشاره کرد که از همین بخش این اداره از ارگان‌ها و صنایع ۱۱۱ میلیارد ریال طلب دارد.

در پایان باید به یک خطر نیز اشاره کرد. تعداد منابع نقطه‌ای دارای پتانسیل آلودگی آب در خراسان شمالی که شامل منابعی همچون دامداری‌ها، مرغداری‌ها، دفن پسماند و صنایع می‌شود، ۷۹۴ نقطه برآورد شده که می‌تواند خطر مهمی برای آب استان به شمار آید.

 

این شاکله وضعیت آب استان در یک نگاه بود و آنچه عیان است خطرات جدی موجود است. برداشت‌های غیرمجاز شدیداً فضای آب استان را تهدید می‌کند که اگر فکری اساسی برای آن برداشته نشود می‌تواند مشکلات و حتی بحران‌های جدی‌تری را پیش روی استان قرار دهد.

انتهای پیام/

نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
Captcha
لطفا پیام خود را وارد نمایید.
پیام شما با موفقیت ثبت گردید.
لطفا کد اعتبارسنجی را صحیح وارد نمایید.
مشکلی پیش آمده است. لطفا دوباره تلاش نمایید.
پر بازدید ها
    پر بحث ترین ها
      بیشترین اشتراک
        بازار globe
        اخبار کسب و کار globe
        همراه اول