انتشار : ۱۶:۳۰ , ۱۳۹۹ شهریور ۴
سبک اجتماعی زندگی امام علی (ع)
sa ملی 3نظر
حدیث چهارم در مورد میزان عدالت در رفتارهای اجتماعی
امام علی در نامه مشهور خود به امام حسن ع در نهج البلاغه می‌فرمایند ای پسرم ! نفس خود را میزان میان خود و دیگران قرار ده پس آنچه را که برای خود دوست داری برای دیگران نیز دوست بدار و آنچه برای خود نمی‌پسندی برای دیگران نپسند.
در احادیثی گذشته به این نکته اشاره شد که انسان موجودی اجتماعی هست که هم نیازمند اجتماعی بودن هست و هم اجتماعی بودن را دوست دارد و از طرف دیگر بیان شد وقتی انسان زندگی اجتماعی را تشکیل داد ،فکرها و اندیشه‌های مشترکی پیدا می‌کند و انگار با ترکیب افراد روح جمعی را به وجود می‌آورد که نمود آن را فرهنگ مشترک می‌دانند و در ادامه بیان شد که اهداف انسان و اهداف اصلی جامعه در امتداد هم هستند و فطرت انسان انگار دو ساحت فردی و اجتماعی را به صورت یگانه و در طول هم در خود دارد.
در اینجا مقدمات لازم بیان شد که انسان باید چه مرام و روشی در زندگی اجتماعی داشته باشد که هم بعد فردی خود را به رشد و کمال برساند و هم جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند را تعالی ببخشد و به هم نوعان خود کمک و یاری برساند.
1-نفسی که مجموعه احساسات مختلف مثل عشق ، غم، دوستی و محبت، ترس و وحشت و مجموعه غرایض مثل شهوت خوردن و آشامیدن،خواب و استراحت، راحت طلبی و آسایش، شهوت،خشم و غضب و مجموعه‌ای از ویژگی‌های عالی‌تر انسان مثل کمال‌طلبی و هنرو زیبایی، شعر و ادبیات، عقل و تفکر، خداخواهی و محبت و کرامت و بزرگی و ....
2-این قوا انسان را به سوی خود می‌کشانند مثلا در زمان دیدن غذایی که لذیذ و خوشمزه باشد،غریزه انسان او را به سمت آن غذا می‌کشاند.
3-قوای انسانی باید تحت مدیریت عقل دربیایند و عقل آنها را مدیریت کند که مثلا اگر از غذایی خوشمان آمد بسنجیم اینکه آیا این غذا مال چه کسی هست ؟ آیا به من اجازه خوردن می‌دهد؟ آیا غذا برای بدن مفید هست یا نه؟ کلی سوال دیگر که عقل این سوالات را مطرح می‌کند تا تصمیمی که گرفته می‌شود تصمیمی منطقی باشد.
4-اما سوالی که مطرح هست این است که عقل این سوالات یا ملاحظات را از کجا آورده.مثلا در مورد غذا خوردن این سوالات را از کجا آورده است؟ جواب این است که علم و شناخت دریچه مهم برای عقل است که هرچه عقل بیشتر بداند ملاک‌های بیشتر و بهتری را لحاظ می‌کند؟ این قسمت از عقل را به نام عقل نظری می‌شناسند یا عقل علمی.
5-اما در جایی که معلومات لازم را دارم و می‌خواهم تصمیم بگیرم، آیا به هرآنچه عقل نظری رسیده باشد، عمل می‌کنم یا نه؟ تصمیم من تحت تاثیر عوامل دیگر هست؟ مثلا افرادی که دچار چاقی هستند و می‌دانند مثلا نوشابه برای آنها ضرر دارد آیا هر وقت نوشابه را ببینند از این دانش و حکم عقل نظری پیروی می‌کنند؟ جواب این است که خیر.
6-اینجا به این مسئله می‌رسیم، آیا انسان به ضرر خودش اقدام می‌کند؟ یعنی کاری را انجام می‌دهد که به ضررش باشد؟ اگر کاری کرد که به ضررش بود، آیا می‌دانسته و انجام داده است؟ جواب این است که انسان هرگز دوست ندارد ضرر کند اما با علم و دانشی هم که دارد عالمانه به خودش ضرر می‌رساند، این یعنی اینکه انسان علیه عقل خود اقدام می‌کند.
7- علت آن همین است که انسان مرکب از قوای مختلف است، شهوت دارد. پول پرست است. خشم دارد. خدا را دوست دارد. کمال‌گراست و ... به قول مولوی انسان نیمی از فرشته است و نیمی از خر که این فرشته بودن یا خر بودن در زمان تصمیم‌گیری و عمل خودش را نشان می‌دهد.
اما به حدیث برگردیم، حضرت می‌فرماید نفس را میزان قرار بده چون نفس مجموعه تمام قوا را دارد. نفس میزان برای ارتباط اجتماعی قرار می‌گیرد. اینکه حضرت می‌فرماید نفس را ملاک قرار دهید به دو دلیل زیر است:
1-در بعد شناخت و اینکه انسان برای ارتباط با دیگران و شناخت آدم‌ها و شناخت ارتباط و چگونگی آن که چگونگی ارتباط منظور همان رفتارها و حرف‌ها و تعاملاتی است که بین انسان‌ها به وجود می‌آید و شناخت اهداف ارتباط بین انسان‌ها و اینکه به چه نتیجه‌ای می‌خواهد برسد که در واقع کمک‌کننده به عقل نظری است.
2-در زمان تصمیم‌گیری و عمل که می‌فرماید نفس خودت را میزان سنجش قرار بده چون زمانی که انسان می‌خواهد در مورد دیگران حرف بزند اگر به نفس خودش رجوع کند و ببیند که آیا دوست دارد کسی دیگری این حرف را در مورد خود او بزند یا نه. این رجوع به نفس در انسان حس تنفر یا خوشایند ایجاد می‌کند، واکنش انسان در مورد خودش یا پذیرش است یا دفع آن سخن و با واکنش روحی و جسمی همراه است. حضرت می‌خواهد از این نکته و معیار استفاده کند برای کمک به تصمیم‌گیری.
3-عدالت و صداقت برای هر عملی جزء لاینفک ارزش آن عمل است. البته صداقت هر شخص در انجام عملی باعث می‌شود، آن شخص آن عمل را به بهترین نحوه و شیوه انجام دهد که باعث می‌شود عدالت در آن عمل جاری شود و مبنای صداقت و عدالت در واقع خود شخص است چون نفس خودش را میزان قرار داده است پس این معیار حضرت ما را به عدالت نیز نزدیک می‌کند که مبنای اصلی و اساسی زندگی اجتماعی است.
توضیح بیشتر اینکه انسان در تعامل با دیگران مثلا اگر بخواهد در مورد شخصی سخنی بگوید، خیلی وقت‌ها ما در مورد دیگران که صحبت می‌کنیم از زوایای مختلف سخن خود آگاه نیستیم که چه تاثیراتی برجا می‌گذارد. اگر خودمان را ملاک و میزان قرار دهیم و دیگری همان حرف را در مورد ما بزند، زوایای مختلف آن حرف برای ما بیشتر روشن می‌شود و از طرفی آن حرف یا خوشایند است یا نه برای ما حسی و توانی در تقویت آن تصمیم و عمل ایجاد می‌کند که بگوییم یا نه . اگر حس تنفر باشد؛ نمی‌گوییم و اگر خوشایند باشد، می‌توانیم بگوییم./ع

انتهای پیام /ع

آموزش مهارت زندگی اجتماعی
در حال پیگیری تحلیل
50000حمایت برگزاری مناظره حول موضوع
25000 حمایت انتشار در کانال ها و اینستاگرام فارس
10000 حمایت انتشار در صفحه یک خبرگزاری
1000 حمایت انتشار در گروه مربوطه
12
انتشار: ۱۶:۳۰ , ۱۳۹۹ شهریور ۴
پیگیری های مرتبط
آخرین حامیان
دیدگاه تان را بنویسید
لطفا منتظر بمانید...
نظر شما ارسال گردید و پس از تایید منتشر خواهد شد
دیدگاه ها
 
mersad ۱۹:۰۳ ۱۳۹۹/۰۶/۰۴ ازکمپین شماحمایت شد...خواهشا شما هم از کمپین ما حمایت کنیدhttps://www.farsnews.ir/my/c/36475
 
فدائیان امام خامنه ای ۱۵:۰۲ ۱۳۹۹/۰۶/۰۶ فقط 5تا رای دیگه لازم داریم، لطفا ما را یاری فرمائید: https://www.farsnews.ir/my/c/4019
 
ن.کیانی ۱۷:۵۸ ۱۳۹۹/۰۶/۰۷ سلام همکار عزیز، من از شما حمایت کردم و با توجه به اینکه پدران زیادی در آستانه زندان هستند و الان هم بخاطر مهریه در زندانند بخاطر بچه های امثال من ازتون خواهش میکنم برای رسیدگی فارس به این معضل از کمپینم حمایت کنید تا آرای لازم رو بدست بیاره مطمئن باشید دعاگوی شما هستم https://www.farsnews.ir/my/c/38603
سوژه های در حال رشد