انتشار : ۱۷:۳۵ , ۱۳۹۹ شهریور ۲
استراتژی «موازنه تهدید» عربستان سعودی مقابل ایران
ناشناس وزارت امور خارجه/ ملی 2نظر
سیاست خارجی عبارت است از خط‌مشی و روشی که دولت‌ها در برخورد با امور و مسائل خارج از کشور برای حفظ حاکمیت و دفاع از موجودیت منافع خود اتخاذ می‌کند. سیاست خارجی هر کشور با محیط داخلی و خارجی در تعامل است و اهداف، توانایی‌ها، استراتژی‌ها، ابزارها، تاکتیک‌ها، ساختار و سازمان سیاست خارجی، همچنین تصمیمات، اقدامات و پیامدهای سیاست خارجی همگی در این فرایند نقش دارند.
1. با نگاهی به راهبرد و اهداف سیاست خارجی عربستان در قبال ایران به این نتیجه خواهیم رسید که می‌توان رویکرد این کشور را بر اساس نظریه ادراک از تهدید والت تبیین کرد. از دیدگاه این نظریه آنچه نقش تعیین‌کننده در سیاست خارجی و امنیتی دارد وجود تهدید و برداشت عربستان از این تهدید است. وجود تهدید برای عربستان باعث در پیش گرفتن سیاست خارجی تهاجمی و اقدامات موازنه‌ساز علیه ایران شده است. کشورهایی که در یک منطقه‌ جغرافیایی قرار دارند و از نظر فاصله جغرافیایی به هم نزدیک هستند سیاست خارجی آن‌ها به شدت از هم تأثیر می‌پذیرد. عربستان و ایران با قرار گرفتن در منطقه خاورمیانه از این قاعده مستنثنی نیستند.

وقوع انقلاب اسلامی باعث شد تا جمهوری اسلامی ایران از جرگه متحدان ایالات متحده آمریکا خارج شده و به کشوری مستقل در منطقه خاورمیانه تبدیل شود. خارج شدن ایران از سیاست دوستونی آمریکا، این کشور را در مقابل عربستان در منطقه قرار داد. زیرا که ایران ‌ به عنوان ستون نظامی و عربستان به عنوان ستون اقتصادی این سیاست در راستای اهداف آمریکا عمل می‌کردند. در نتیجه از همان ابتدا عربستان سعودی وقوع انقلاب اسلامی و اصول و آرمان‌های آن را تهدیدی علیه امنیت و منافع خود دید و برای از بین بردن این تهدید و برقراری موازنه تهدید اقدام به اتحاد با کشورهای فرامنطقه‌ای از جمله آمریکا و تشکیل شورای همکاری خلیج فارس و حمایت از عراق در جنگ با ایران کرد. پس باید گفت حمایت عربستان از عراق درجنگ با ایران، تقویت قابلیت تسلیحاتی خود و تشکیل شورای همکاری خلیج فارس برای توازن تهدید در مقابل انقلاب اسلامی بود .

یکی دیگر از سوء نیات عربستان نسبت به جمهوری اسلامی ایران موضوع هسته‌ای بوده است. مقامات عربستانی بارها ایران را به داشتن سلاح‌های هسته‌ای متهم کرده‌اند. عربستان تکنولوژی هسته‌ای ایران را تهدیدی علیه خود تصور می‌کرد و برای غلبه بر ترس ناشی از تهدید موضوع هسته‌ای ایران دست به اقداماتی از جمله همکاری هسته‌ای با پاکستان و خرید موشک‌های css2 در دهه 1980 از چین و امتناع از پذیرش بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در خاک خود زد.

بزرگترین ترس ریاض این است که دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای علاوه بر امکانپذیر بودن تهدید مستقیم به خاک سعودی، تجاوز ایران را در این درگیری‌های نیابتی افزایش می‌دهد. در خلیج فارس، ایران در موقعیتی قوی‌تر قرار می‌گیرد و موقعیت عربستان سعودی در غلبه بر این منطقه استراتژیک مهم را تضعیف می‌کند.

2. ترس عربستان از حل مسأله هسته‌ای ایران به دو دلیل است. از طرفی آنها معتقدند چنین معامله ای باعث دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای خواهد بود. علاوه بر این حل موضوع هسته‌ای عادی شدن روابط آمریكا و ایران را در پی خواهد داشت. بنابراین آن‌ها تصور می‌کردند در صورت حل موضوع هسته‌ای و عادی شدن روابط ایران و آمریکا، تهران جایگزین ریاض خواهد شد و این عمل تهدیدی برای روابط راهبردی واشنگتن و ریاض خواهد بود و امنیت عربستان را به خطر خواهد انداخت. بنابراین هر بار که ایالات متحده به سوی گفت‌وگو با ایران حرکت کرده مقامات عربستان سعودی برای مقابله با برنامه هسته‌ای ایران از کشورهای منطقه خلیج فارس در خاورمیانه دعوت کرده‌اند و به همراه اسرائیل با توسل به انواع شیوه‌ها و ترفندهای سیاسی و اقتصادی درصدد تخریب و به هم زدن مذاکره بین ایران و آمریکا از یک طرف و ایران و 1+5 آلمان، روسیه، چین، آمریکا، فرانسه و انگلیس از طرف دیگر برآمدند. «مقامات سعودی معتقدند که هرگونه نزدیکی بین ایران و غرب، تهدیدی برای روابط استراتژیک سنتی عربستان و آمریکاست و امنیت رژیم سعودی را با چالش‌هایی اساسی روبرو خواهد کرد.
3. وقوع بیداری اسلامی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نیز نمود دیگری از ترس عربستان از جمهوری اسلامی ایران است. حضور نظامی در بحرین، لشکرکشی و حمله نظامی ائتلاف به رهبری عربستان به یمن، به راه انداختن جنگ داخلی سوریه و حمایت از گروه‌های مخالف دولت سوریه، نشان‌دهنده این است که این کشور نفوذ ایران در منطقه را به عنوان تهدیدی علیه خود درک می‌کند و از این رو به دنبال ایجاد توازن تهدید در مقابل ایران می‌باشد. عربستان تلاش می‌نماید برای پیروزی در نبرد ژئوپلیتیک با ایران، از اهرم شیعه و سنی استفاده نماید.
4. از دیدگاه عربستان، ایران به عنوان بزرگ‌ترین تهدید امنیتی در میان جمعیت شیعیان عراق، بحرین و یمن و دیگر کشورهای منطقه است که تلاش می‌کند نقش عربستان را در این منطقه کاهش دهد و این امر از بزرگترین دغدغه‌های امنیتی عربستان می‌باشد.
5. بیداری اسلامی باعث افزایش نفوذ جمهوری اسلامی ایران در کشورهای عربی منطقه خاورمیانه شد. از سوی دیگر ناکامی عربستان سعودی در گسترش نفوذ خود بر این کشورها، موجب خشم شدید این کشور شد. نگرانی عربستان از کاهش نقش و نفوذ خود در منطقه موجب شد که آن کشور با همکاری برخی کشورهای منطقه از جمله قطر و امارات متحده عربی گروه‌های مخالف رژیم عراق و سوریه و لبنان و به طور کلی جریانات مخالف محور مقاومت را مورد حمایت مالی و تسلیحاتی قرار دهد.
بر اساس تحولات منطقه‌ای ناشی از بیداری اسلامی، شاهد تصورات متفاوت و درک جدید سعودی‌ها از تهدیدها و ناامنی‌ها در حوزه داخلی و منطقه‌ای هستیم که بازتاب آن در سیاست خارجی تهاجمی این کشور نسبت به ایران دیده می‌شود. این سیاست خارجی تهاجمی برای حفظ امنیت رژیم این کشور است؛ زیرا که با توجه به خیزش‌های مردمی در منطقه و چالش‌های خود چاره‌ای نمی‌بیند جز اینکه در سیاست خارجی خود فعال عمل کند.
یکی از اقداماتی که سعودی‌ها برای توجیه این سیاست تهاجمی مطرح می‌کنند تهدید منطقه‌ای است. آن‌ها ایران را به عنوان تهدید امنیت منطقه‌ای مطرح می‌کنند. بنابراین تلاش می‌کنند ائتلافی منطقه‌ای علیه ایران ایجاد کنند. علاوه براین باید گفت که هدف عربستان از این ائتلاف‌ها و تحکیم روابط خود با کشورهای حوزه خلیج‌فارس در قالب شورای همکاری خلیج فارس، حمایت از گرو ه های تروریستی به خصوص گروه های مخالف ایران از جمله داعش و القاعده و جبهه النصره در منطقه و اقدام به جنگ‌های مستقیم و غیر مستقیم علیه حامیان ایران در خاورمیانه از جمله در سوریه، یمن و عراق، منزوی کردن هرچه بیشتر ایران در منطقه خاورمیانه است. از دیدگاه مقامات رسمی عربستان هدف اصلی این سیاست خارجی مبارزه با تهدید ایران و جلوگیری از تسلط این کشور بر منطقه می‌باشد.
ایران بیشترین نفوذ را در کشورهای عراق، سوریه و لبنان دارد. از دلایل ترس عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس از ایران، وجود اقلیت شیعی در این کشورها و تاثیرگذاری ایران بر آنها می‌باشد

6. مقامات عربستانی قدرت‌یابی ایران در منطقه خاورمیانه و خلیج‌فارس را «تهدیدی» علیه صلح و امنیت منطقه می‌دانند. لذا اتحادها و ائتلاف‌های جدید عربستان با کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از جمله اسرائیل و آمریکا دشمنان درجه یک ایران جهت برقراری «توازن تهدید» در مقابل ایران و محور مقاومت به رهبری ایران است.
عربستان، همواره، افزایش قدرت ایران را به معنای کاهش ضریب امنیتی خود و تشدید ناامنی و به خطر افتادن بقای خود تفسیر کرده است. ریاض، باز شدن گِره های اقتصادی و سیاسی بعد از برجام و نمایش فعالیت‌های موشکی را به معنای تقویت قدرت کلی و قدرت افندی و نیات تهاجمی تهران، معنا می‌کرد. در همین زمینه سیاستمداران عربستان برای توازن تهدید مقابل ایران با اسرائیل،ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس همسو شده و در مذاکرات هسته‌ای ایران با آمریکا سعی در تخریب روند مذاکرات داشتند. بنایراین عربستان برای غلبه بر ترس ناشی از تهدیدات ایران و ایجاد موازنه در برابر آن دست به اقداماتی از جمله تحکیم پیوند با دشمنان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایران از جمله آمریکا و اسرائیل، تلاش برای براندازی دولت‌های حامی و متحد ایران در منطقه خاورمیانه کشورهای حامی محور مقاومت، سیاست‌های ضد ایرانی در بازار نفت، خرید تسلیحات مدرن و استراتژیک عربستان سعودی طی سال‌های گذشته، بیشترین خرید تسلیحات جهان را داشته است. سال ۲۰۱۷ چهارمین خرج کننده تولید تسلیحات جهان پس از روسیه بود. واردات این کشور از سال 2012 به این سو، بیش از 200 درصد افزایش یافته است.
و نهایتاً نفوذ در کشورهای حوزه مقاومت عراق، سوریه و لبنان در دوران پساداعش زده است.

انتهای پیام /ن

عربستان سعودی و سیاست موازنه تهدید در مقابل ایران
در حال پیگیری تحلیل
50000حمایت برگزاری مناظره حول موضوع
25000 حمایت انتشار در کانال ها و اینستاگرام فارس
10000 حمایت انتشار در صفحه یک خبرگزاری
1000 حمایت انتشار در گروه مربوطه
14
انتشار: ۱۷:۳۵ , ۱۳۹۹ شهریور ۲
پیگیری های مرتبط
آخرین حامیان
دیدگاه تان را بنویسید
لطفا منتظر بمانید...
نظر شما ارسال گردید و پس از تایید منتشر خواهد شد
دیدگاه ها
 
mersad ۱۱:۵۷ ۱۳۹۹/۰۶/۰۳ از کمپین شما حمایت شد....خواهشا شما هم از کمپین ما حمایت کنیدhttps://www.farsnews.ir/my/c/36475
 
فدائیان امام خامنه ای ۱۵:۰۲ ۱۳۹۹/۰۶/۰۶ فقط 5تا رای دیگه لازم داریم، لطفا ما را یاری فرمائید: https://www.farsnews.ir/my/c/4019
سوژه های در حال رشد