پنجشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۰۴:۴۷

علم و پیشرفت  /  آموزش

فارس من| چرا نشریات خارجی معیار ارز‌ش‌گذاری مقالات هستند؟/ استاندارد داخلی برای ارتقاء اساتید و مقاله دکترا وضع می‌شود

سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس گفت: پس از اشارات مقام معظم رهبری به معایب معیار چاپ در منبع خارجی برای ارزش‌گذاری مقالات داخلی، مقرر شد وزارت علوم استاندارد و امتیازاتی برای ارزیابی مقاله تعریف کند که در ارتقاء استاد و دفاع دانشجو ملاک عمل باشد.

فارس من| چرا نشریات خارجی معیار ارز‌ش‌گذاری مقالات هستند؟/ استاندارد داخلی برای ارتقاء اساتید و مقاله دکترا وضع می‌شود

گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس، فاطمه سامعی؛ برخی کاربران با ثبت سوژه در سامانه فارس من از «مشکل دانشجویان دکترا در دفاع از رساله دکترا بدون مقاله» گلایه کرده‌اند.

این کاربران عنوان کرده‌اند که «صدها دانشجوی دکترای ترم ۱۵ هستند و به دلیل نداشتن مقاله نتوانستند دفاع از رساله کنند. راهکاری برای این منظور پیدا کنید.»

سوژه‌های زیادی در سامانه فارس من درباره گلایه از الزام چاپ مقالات بین‌المللی برای اخذ مدرک دکترا ثبت شده است؛ تا جایی که به نظر می‌رسد این موضوع دغدغه مشترک اغلب دانشجویان این مقطع است و به مانعی برای فارغ‌التحصیلی و عاملی برای طولانی شدن مدت تحصیل تبدیل شده است

سوژه‌ای دیگری با همین موضوع با عنوان «حذف ضرورت ۲ مقاله isi برای دفاع از رساله مقطع دکتری» در سامانه فارس من ثبت شده است.

سوژه دیگری هم با عنوان «فشار دانشگاه شهید بهشتی به دانشجویان دکتری برای چاپ مقاله آی اس آی با وجود تحریم» در این سامانه ثبت شده است.

برخی حتی این مطالبه دانشگاه‌ها را غیرقانونی خوانده‌اند و در سوژه‌‌ای اعلام کرده‌اند که «الزام دانشجویان دکتری توسط دانشگاه ها به ارائه مقاله q۱ غیرقانونی است.»

اغلب کاربران فارس خواستار پیگیری این مطالبه از نهادهای قانون‌گذار برای تغییر آیین‌نامه‌ها و دستور‌العمل‌های موجود هستند.

در پیگیری این مطالبه کاربران، با میرحمایت میرزاده سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفت‌وگو کرده‌ایم. وی از برنامه جدیدی برای حل معضل مقالات اجباری در مقطع دکتری خبر داد.

آنچه در گفت‌وگوی فارس با میرحمایت میرزاده سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس می‌خوانیم:

توصیه رهبری درباره لزوم تجدید نظر در مراجعه ارزش‌گذاری مقالات داخلی

الزامی نیست که حتماً موسسات خارجی مقاله ما را چاپ کند تا جواز ارتقای استاد و پذیرش کار دانشجو را کسب کنیم

می‌توانیم به صورت داخلی استانداردهایی برای ارزیابی مقالات تعریف کنیم

موسسات خارجی که خرید و فروش مقاله دارند

محافل بین المللی روی موازی کاری و دوباره کاری مقالات ما انگشت گذاشته‌اند 

موضوعاتی که در دانشگاه‌ها برای پژوهش دانشجویان انتخاب می‌شوند، تکراری هستند

پیش‌بینی محیط علمی دانشگاهی عاری از تقلب پژوهشی 

فارس: دانشجویان زیادی از معایب و اشکالات الزام چاپ مقالات بین‌المللی به عنوان شرط دفاع در مقطع دکترا گلایه دارند. آنها می‌گویند این مقررات به خودی خود دارای سختی‌هایی است که ممانعت اغلب نهادهای خارجی با چاپ مقالات ایرانی به دلیل شرایط تحریم، این سختی‌ها را چند برابر کرده است. از سوی دیگر دانشجویان دکترا معتقدند که این مقررات در مواردی غیرمنطقی و غیراصولی است، برای مثال اساسا برخی رده بندی‌ها مختص هر رشته‌ای نیست، علاوه بر این، دانشجویان دکترا معتقدند که این رویه، دانشجو را مجبور می‌کند که خروجی تحقیقات چندین ساله خود را تقدیم مجلات خارجی کند.

میرزاده: همچنین در دیدار دانشگاهیان با مقام معظم رهبری، آقا هم با ادبیات دیگری این موضوع را مطرح کرده بودند. رهبری به وجود مراکزی که در دنیا به عنوان مراکز بین المللی ازش‌گذاری مقالات پذیرفته شده اند و اگر این مراکز مقالات را چاپ کنند امتیازات زیادی به مقاله‌ها داده می شود، اشاره کرده بودند و گفته‌ بودند که دانشگاه ها و مراکز پژوهشی ما خودشان باید در این رویه تجربه نظر کنند.

به این معنا که الزامی نیست که حتماً آن موسسه خارجی مقاله ما را چاپ کند تا جواز ارتقای استاد و پذیرش کار دانشجو را کسب کنیم، بلکه خودمان به صورت داخلی می‌توانیم در مقالاتی که بر حل مسائل کشورمان متمرکز شده‌اند یا یک کار پژوهشی ویژه ایران انجام داده‌اند را با تعریف استانداردهایی ارزیابی کنیم.

پس از اشارات مقام معظم رهبری به معایب ارزش‌گذاری مقالات داخلی به شرط چاپ در منابع خارجی برای، تجدیدنظر در رویه جاری در کمیسیون مطرح شد و مقرر شد وزارت علوم استاندارد و امتیازاتی برای مقالات تعریف کند که در ارتقاء استاد و دفاع دانشجو ملاک عمل باشد

می‌توانیم جوایزی را برای این مقاله‌ها در نظر بگیریم که در ارتقای اساتید و پذیرش کار دانشجویان استفاده شود.

*در بسیاری از کشورها هم استانداردهای داخلی برای ارتقاء اساتید و امتیاز دادن به دانشجو لحاظ می‌شود

وی افزود: با این رویه، دیگر لزومی ندارد که دست و پای خود را ببندیم و بگویم که حتماً باید مقاله توسط فلان موسسه پذیرفته شود یا از فلان استاندارد تبعیت کند؛ زیرا در بسیاری از کشورهای دنیا هم اینگونه نیست و در آن کشورها استانداردهای داخلی وجود دارد که در ارتقاء اعضای هیئت علمی و اساتید و امتیاز دادن به کار دانشجویان لحاظ می‌شود.

میرزاده تصریح کرد: با این رهنمود رهبری، بحث تجدیدنظر در استانداردهای ارزش‌‌گذاری مقالات و پژوهش‌ها، یک یا دو بار در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس مطرح شد.

سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفت: پیشنهاد شد که وزارت علوم این کار را انجام دهد و تصور می کنم که مسئولان وزارت علوم هم برای درازمدت این کار را در دستور کار خود داشته باشند.

وی افزود: به این صورت که شاخص هایی را به صورت داخلی تعریف کنند که بتوان در داخل کشور امتیازاتی را برای مقالات و پژوهش‌ها در نظر گرفت تا امکان ارتقا برای استاد و دفاع از پایان‌نامه برای دانشجو وجود داشته باشد.

میرزاده گفت: در دراز مدت اصلاحیه ای در آیین نامه ارتقاء اساتید و پذیرش مقالات با نگاه به استانداردهای داخلی انجام می‌شود که انشاالله به این نگرانی ها پایان می‌دهد.

*دانشجوی دکترا خودشان توجه داشته‌ باشند مقاله کار علمی است و حتما سطح قابل قبولی داشته باشد 

فارس: این شیوه کار دانشجویان را راحت‌تر می‌کند، سطح علمی مقالات را  کاهش نمی‌دهد؟

میرزاده: دانشجوی دکترا هم باید بدانند که این موضوع علمی است و باید سطح مقالات به شکلی باشد که مراجع خارجی بیشتر مشتاق باشند که مقالات ما را چاپ کنند نه اینکه ما به دنبال آنها برویم؛ زیرا بسیاری از این مراکز باوجود اینکه بسیار ادعا دارند اما دچار مسایل شبهه دار مالی هم هستند و خرید و فروش مقاله می‌کنند که اگر چنین جایی وجود دارد اساساً ما باید از ارائه مقاله به آن مرکز امتناع کنیم بنابراین باید سطح مقالات داخلی را آنقدر بالا ببریم که خارجی ها مشتاق باشند که این مقالات را بپذیرند.

*کاری کنیم نشریات معتبر علمی جهانی مشتاق مقالات ما باشند نه ما به دنبال آنها باشیم

فارس: دانشجویان اعلام می کنند که به دلیل متوقف شدن در مراحل تایید پایان مقاله نمی‌توانند از پایان نامه دفاع کنند؛ به دلیل طولانی شدن مدت تحصیل با سنوات مواجه می شوند و در نتیجه یک دوره دکترا گاهی تا ۹ سال طول می‌کشد.

میرزاده: یک بخش این موارد است و بخش دیگر این است که سطح مقالات دانشجویان در کشور باید به سطح منبعی که خواستار چاپ در آنها هستیم باشد. در کشور ما آنقدر موازی کاری و دوباره کاری زیاد است که در بسیاری از محافل بین المللی روی این موضوع انگشت گذاشته می شود، باید حرف جدیدی برای گفتن داشته باشیم و مقاله ما مشاله و مشکلی را از دنیا، کشور و جامعه بتواند حل کند تا نشریات معتبر علمی جهانی مشتاق باشند و به دنبال دانشجوی دکترای ما باشند و بگویند که مقاله آماده کند تا چاپ کنیم.

 در بسیاری از محافل بین الملل روی موضوع دوباره کاری‌ها در کشور ما انگشت گذاشته می شود، مقالات ما مشکلی را از دنیا، کشور و جامعه حل کند و طوری باشد که نشریات معتبر علمی جهانی مشتاق باشند که مقاله ما را چاپ کنند نه اینکه ما به دنبال آنها برویم

*مقالات سطح پایین و بی‌کیفیت یکی از خروجی‌های مقررات دست و پاگیر

فارس: دانشجویان اعلام می‌کنند که در نتیجه رویه اشتباه فعلی است که هم‌اکنون سایت هایی حتی داخلی فعال شده‌اند که در ازای دریافت مبالغی، مقاله‌ای تهیه‌ می‌کنند و با ارسال به نشریات خارجی، تایید مقاله را هم می‌گیرند.

میرزاده: بهترین کار در این باره در مجلس دهم انجام شد و این دوره مجلس کاری که باید را انجام داد که نتیجه آن وضع قانونی برای مقابله با تخلف در آثار علمی شد.

این کار برای اولین بار انجام شد و اگر افتخاری در این زمینه باشد باید شامل همین مجلس دهم باشد که در مقابل دانشگاه تهران، در خیابان انقلاب و حتی در داخل دانشگاه‌ها، تبلیغ می‌کردند که پایان نامه و مقاله تهیه می شود و دزدی علمی در روز روشن و در آشکار رواج پیدا کرده است و به این موارد رسیدگی شد.

با این قانون که در همین مجلس وضع شد و به تمام دانشگاه ها ابلاغ شد تهیه کننده، استفاده کننده، دانشجو و استاد و هر کسی در هر سطحی به هر نحوی که با این موضوع مرتبط باشد، مورد بازخواست قرار می‌گیرد؛ پس از احراز تخلف، اگر دانشجو یا استاد متخلف ارتقاء علمی پیدا کرده باشد باید تنزل درجه بگیرد و در صورت لزوم درجه‌ای که به این وسیله کسب کرده باطل شود؛ اگر لازم باشد اخراج می شود؛ در صورت نیاز به جریمه، حتما جریمه می شود؛ اگر نیاز به ابطال مدرک باشد، مدرک باطل می‌شود و همچنین به مراجع قضایی معرفی خواهد شد. به این ترتیب در این قانون به میزان بهره مندی از آثار تخلف پژوهشی، متناسب با سطح تخلف، تلقی جرم دیده شده و جرایمی در نظر گرفته شده است که قانونگذار تکالیفی را بر عهده دستگاه های نظارتی در این باره گذاشته است.

تصور می کنند که اثرات اجرای این قانون فوق العاده خواهد بود. همچنان که تاکنون وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با چندین مرکز غیر مجاز فروش مقاله و پایان نامه برخورد کرده است و عوامل این موسسه ها به مراکز قضایی معرفی شده‌اند.

*موازی کاری و دوباره کاری در مقالات ایرانی زیاد است

میرزاده: متاسفانه دامنه این تخلف‌ها بسیار وسیع هستند و ابعاد گوناگونی دارند که برخورد را سخت‌تر کرده است. برای مثال حتی در خود دانشگاه‌ها موضوعاتی که باید برای پژوهش های دانشجویان انتخاب و تهیه شوند موضوعاتی هستند که قبلاً بارها و بارها انجام شده‌اند و تکراری هستند؛ همین تکراری بودن موضوع، زمینه را برای تخلف فراهم می کند که دانشجو یک پژوهش انجام شده قبلی را پیدا کند و با اعمال تغییرات کوچکی در آن، نام استاد را تغییر دهد و جلد کار را نو کند و تحویل استاد دهد. باید موضوعاتی برای پژوهش دانشجویان انتخاب و نهایی شود که حداقل به سادگی امکان خرید و فروش نداشته باشند؛ باید پژوهش‌های محول شده به دانشجویان حرف جدیدی داشته باشند و دانشجو مجبور باشد روی آن کار کند.

در کنار اهمیت دادن به نو و مفید بودن موضوعات پژوهشی، از سوی دیگر اگر در روز روشن و به صورت آشکار، شخص متخلفی آدرس و شماره تلفنی به دیوار چسبانده که سفارش تهیه مقاله و پایان‌نامه می‌گیرد، باید بلافاصله دستگاه های نظارتی همین شماره را بردارند و با آن برخورد کنند و اجازه ندهند تخلف گسترده تر شود.

با تصویب قانون مقابله با تخلف‌های پژوهشی، این گام‌ها برداشته شده است و تصور می‌کنم بتوان گفت که انشاالله به تدریج میزان تخلفات علمی کاهش پیدا خواهد کرد و آرزو می‌کنیم که روزی میزان این تخلف به صفر برسد.

حتی در دانشگاه‌ها هم موضوعاتی برای پژوهش دانشجویان انتخاب می‌‌شوند که قبلا انجام شده اند، همین تکراری بودن موضوع، زمینه را برای تخلف فراهم می‌کند که دانشجو یک پژوهش قبلی را پیدا کند و با اعمال تغییرات کوچکی تحویل استاد دهد

*دیگر حاصل تلاش سایرین به اسم متقلب به خورد جامعه داده نخواهد شد

فارس: برخی دانشجویان معتقدند که الزام ارایه مقاله، باعث دور زدن مقرررات و مقالات بی‌ارزش و بی‌کیفیت است که در واقع هدف دوره پژوهشی دکترا را به حاشیه برده است.

میرزاده: این تکالیف استاد و دانشگاه است که دانشگاه و استاد برای اینکه اعتبار علمی خود را حفظ کنند خودشان باید آستین‌ها را بالا بزنند؛ آنها نباید این مقالات را بپذیرند؛ من به عنوان استاد و معلمی که در کلاس های خودم با دانشجویان سروکار دارم وقتی دانشجو کاری را ارائه می دهد وقتی الف را می گوید تا آخر کار را می‌خوانم و بررسی می‌کنم که این کار مال خود دانشجو است یا نیست.

استاد باید از بابت علمی به حد سخت‌گیری کند که دانشجو جرات نکند کاری که حاصل فعالیت خودش نیست را حتی نام ببرد. این روزها با یک سرچ ساده و فشار چند دکمه، صدها صفحه از کلمات مشابه نمایش داده می شود و مشخص می شود که فلان کار قبلا کجا چاپ شده است.

این موارد باید به عنوان دزدی علمی تلقی شود، باید همه ما، مسئولان و رسانه‌ها به شکلی بسیج شویم که کسی جرات نکند در محیط علمی تقلب پژوهشی انجام دهد و محیط مقدس علمی را آلوده کند، در این محیط نباید کسی جرات کند چیزی که متعلق به تلاش نفر دیگری است را بدون بیان سوابق، پیشینه و منابع مورد استفاده، به اسم خود به خورد جامعه دهد.

انتهای پیام/

نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
Captcha
لطفا پیام خود را وارد نمایید.
پیام شما با موفقیت ثبت گردید.
لطفا کد اعتبارسنجی را صحیح وارد نمایید.
مشکلی پیش آمده است. لطفا دوباره تلاش نمایید.
همراه اول