اخبار فارس من فارس TV افکار سنجی دانشکده انتشارات توانا فارس نوجوان

آذربایجان شرقی

حاشیه.نشینی، واقعیت یا معضل؟

حاشیه‌نشینی به عنوان واقعیتی انکارناپذیر اکنون به یک مشکل فراگیر تبدیل شده است که کارشناسان تحقیق و پژوهش را برای حل اساسی این مهم ضروری می‌دانند.

حاشیه.نشینی، واقعیت یا معضل؟

به گزارش خبرگزاری فارس از  تبریز، استقرار بیش از 400 هزار نفر از جمعیت 2 میلیون نفری تبریز در محلات حاشیه‌ای و سکونتگاه‌های غیررسمی، حاشیه‌ای جدید و خطرناک با عنوان مهاجرت معکوس به وجود آورده است که نیاز به بررسی‌های دقیق کارشناسی و چاره‌اندیشی از سوی مسوولان دارد.

 کارشناسان شهری معتقدند، نگاهی به وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی حاشیه‌نشینان گویای این است که بافت متراکم، ناهماهنگ و غیرمقاوم این خانه‌ها با معابری تنگ و غیراصولی در عین حالی که از بعد مدیریت بحران بسیار خطرآفرین است، از نظر آسیب‌های اجتماعی نیز زمینه‌ای مساعد برای رشد انواع ناهنجاری‌های اجتماعی فراهم کرده است.

بر این اساس، متاسفانه به رغم اینکه سال‌هاست خطرات و عواقب این ساخت و سازها توسط کارشناسان و برنامه‌ریزان شهری به دفعات اعلام شده، اما طبق شواهد موجود نه تنها به این هشدارها توجهی نشده و ساخت و سازهای غیراصولی و سکونتگاه‌های غیررسمی روز به روز بیشتر شده بلکه به‌واسطه ارائه برخی خدمات شهری چون گاز، برق، آب و... توقعات و انتظارات آنها از مسوولان شهری نیز بالاتر رفته است.

برنامه 10 ساله برای حل معضل حاشیه نشینی

ابوالقاسم سلطانی، مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در تبریز ضمن اشاره به شناسایی ۹ شهرستان هدف حاشیه‌نشینی در آذربایجان‌شرقی، گفت: شهرستان‌هایی مانند تبریز، مراغه، اهر، مرند، بناب و سراب از جمله این مناطق هدف حاشیه‌نشینی هستند که برنامه‌ای ۱۰ ساله برای ساماندهی این معضل در آنها اندیشیده شده است.

وی با اشاره به موانع پیش روی ساماندهی مناطق حاشیه‌نشینی خاطرنشان کرد: یکی از این موارد اجرای طرح تفصیلی بوده و در کنار آن موضوع جابه‌جایی و مشکل تصرف زمین‌های ملی در بافت‌های حاشیه‌نشینی مطرح است.

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: با فرض اینکه امکان جابه‌جایی ساکنان این مناطق فراهم گردد، با مشکل تصرف زمین در بافت‌های حاشیه‌نشینی روبه رو هستیم و عموما افرادی که در این مناطق ساکن هستند سند و مدرکی دال بر مالکیت زمین ندارند و همین امر احیای این بافت‌ها را با پیچیدگی‌های خاص حقوقی نیز روبه رو می‌کند.

 سلطانی تصریح کرد: با وجود تمام این موانع فراخوان جابه‌جایی ۴۸ هکتار از مناطق بافت حاشیه‌نشینی تبریز را به شهرک جوانان اعلام کرده‌ایم و  علاوه بر آن در جاسازی در منطقه اسدگولی و ساخت دو هزار واحد در طلائیه را در دستور کار قرار داده‌ایم.

وجود 9 هزار و 364 هکتار بافت فرسوده 

 با اشاره به اینکه، آذربایجان‌شرقی ۶۳ شهر و شهرستان دارد، متذکر شد: ۴۸ محله هدف در ۹ شهر استان در سال‌های ۹۶ و ۹۷ در اولویت ساماندهی قرار گرفته‌‌اند و تا سال ۱۴۰۰ نیز سالانه ۱۰محله به این تعداد اضافه خواهد شد.

به گفته سلطانی، مجموع بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی در سطح استان ۹ هزار و ۳۶۴ هکتار است که یک ‌میلیون و ۵۱۰ هزار نفر در این بافت‌ها ساکن هستند که از این میزان ۴ هزار و ۵۰۰ هکتار از عمده بافت‌های ناکارآمد در شهر تبریز قرار دارد همچنین در این استان ۳ هزار و ۵۶۴ هکتار سکونتگاه غیررسمی وجود دارد.

او برخی از پروژه‌های بازآفرینی شهری آذربایجان‌شرقی را این‌گونه برشمرد: یکی از پروژه‌های مهم احداث شهرک جوانان با ۴ هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی و با مساحت حدود ۱۳۰ هکتار (ناخالص) است که بعد از کسر مساحت مربوط به پهنه و حریم گسل شمال تبریز، عوارض توپوگرافی، مسیل رودخانه و... برای حدود ۶۱ هکتار آن بارگذاری کاربری مسکونی با خدمات مربوطه انجام گرفته است.

 او افزود: پروژه ۲ هزار واحدی شهرک طلائیه با همکاری سازمان همیاری شهرداری تبریز با مساحت حدود ۱۳ هکتار در مرحله آماده‌سازی است که در جوار بافت حاشیه‌نشین منطقه قراردارد، پروژه احداث ۴۸۰ واحد مسکونی اسدگولی با همکاری شهرداری تبریز با مساحت حدود ۱.۶ هکتار نیز یکی از نمونه‌های در جاسازی برای ساماندهی بافت موجود حاشیه‌نشین منطقه است که اسکلت دو بلوک آن به اتمام رسیده است.

به گفته سلطانی، اجرای پروژه ۴۵۰ واحدی یوسف‌آباد، پروژه ۳۰۰ واحدی انتهای طالقانی، پروژه هزار و ۶۰۰ واحدی اراضی کرکج با مساحت حدود ۸ هکتار، پروژه ۶۰۰ واحدی نگین اندیشه با مساحتی حدود ۲ هکتار و پروژه ۵۰۰ واحدی آیمان از دیگر پروژه‌های ساخت مسکن استان به شمار می‌رود.

مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان‌شرقی، ادامه داد: در مجموع پروژه‌های احداث مسکن بازآفرینی شهری شامل حدود ۳۰ هکتار از اراضی ملی با ظرفیت تولید حدود ۶ هزار واحد مسکونی است که در محدوده تبریز واقع و برای اسکان مجدد ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی در نظر گرفته شده است.

ارائه خدمات روبنایی و زیربنایی

سلطانی با اشاره به ارائه خدمات روبنایی و زیربنایی عنوان کرد: طی دو سال اخیر حدود ۷۴ پروژه بازآفرینی شهری از محل اعتبارات پایدار و اعتبارات تبصره ۱۸ شرکت بازآفرینی شهری در بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی اجرا شده که مجموع این اعتبارات ۲۰ میلیارد تومان بوده است، از این تعداد ۱۷ پروژه با اعتباری معادل ۴.۵ میلیارد تومان به بهره‌برداری رسیده و ۵۷ پروژه دیگر بالغ بر ۱۵.۵میلیارد تومان اعتبار در دست اجراست.

افزایش سرانه خدمات عمومی به 15 متر در آذربایجان‌شرقی

 سلطانی در خصوص تاثیرات اجرای پروژه‌های روبنایی و زیربنایی بر زندگی مردم منطقه توضیح داد: اجرای این پروژه‌ها علاوه بر ایجاد انگیزه و رغبت در ساکنان برای بازسازی مسکن خود، سبب ارتقاء سرانه خدمات عمومی به میزان ۱۵ متر مربع در استان و ۱۰ متر مربع در شهر تبریز شده است. در راستای اجرای پروژه‌های مربوط به احداث کتابخانه و مدرسه نیز در سال‌های آتی افزایش سرانه بیشتری را شاهد خواهیم بود.

 به گفته سلطانی، پروژه‌های کالبدی-عمرانی مورد اشاره از پیشرفت فیزیکی به طور متوسط ۴۰ تا ۵۰ درصد برخوردار بوده و با تخصیص اعتبارات سال ۹۹ اکثر آنها به بهره‌برداری خواهد رسید.

او افزود: یکی دیگر از کارهایی که در محلات هدف دنبال می‌کنیم آسفالت معابر است، در این راستا طی دو سال گذشته حدود ۳ هزار و ۱۹۸ تن قیر رایگان در اختیار هشت شهرداری شهرهای دارای محلات هدف استان قرار گرفت.

 مداخله در بافت فرسوده و تاریخی

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی یکی دیگر از حوزه‌های بازآفرینی شهری را مداخله در بافت فرسوده و تاریخی برشمرد و گفت: بزرگترین و وسیع‌ترین مداخله در بافت‌های فرسوده کشور در شهر تبریز با حجم عملیاتی ۱۲ هکتار از سال ۱۳۸۱ تحت قالب پروژه‌های احیاء و نوسازی میدان شهید بهشتی، مسجد کبود و صاحب‌الامر انجام شده است.

او در این خصوص توضیحات بیشتری ارائه کرد و یادآور شد: پروژه میدان شهید بهشتی حدود ۵ هکتار مساحت دارد و با سرمایه‌گذاری حدود ۵۵۰ میلیارد تومان انجام شده که سهم دولت ۱۵ درصد و سهم بخش خصوصی ۸۵ بوده است، پروژه مسجد کبود با مساحتی حدود ۴ هکتار با سرمایه‌گذاری حدود ۲۵۰ میلیارد تومان که اجرا و به اتمام رسیده و پروژه صاحب‌الامر با مساحتی حدود ۳ هکتار با سرمایه‌گذاری حدود ۳۲۰میلیارد تومان اجرا شده است.

سلطانی با اشاره به اعطای تسهیلات بانکی برای نوسازی بافت‌های فرسوده، تصریح کرد: از سال ۹۰ تا کنون حدود ۲۷هزار و ۶۲۷ واحد مسکونی به صورت خودمالکی و از طریق دریافت وام تسهیلات بانکی مخصوص بافت‌های فرسوده، دریافت بسته‌های تشویقی و تخفیف‌های صدور پروانه ساختمانی، نوسازی و بازسازی معرفی شده‌اند و ۲۰ هزار و  ۳۷۵ قرارداد منعقد شده است. در این رابطه ما جزو سه استان برتر کشور هستیم. تعداد تسهیلات بانکی صندوق یکم (خرید و ساخت) در قالب طرح اقدام ملی در نیمه دوم سال ۹۷ حدود هزار و ۶۵۰ واحد و از سال ۱۳۹۷ تاکنون حدود ۲ هزار و ۶۱۲ واحد بوده است.

او برخی از مهم‌ترین پروژه‌هایی را که از اعتبارات سال ۹۷ به بهره‌برداری رسیده‌اند، این‌گونه برشمرد و گفت: پله‌گذاری محله ملازینال و محله خلیل‌آباد تبریز، ساماندهی ورودی و پیاده‌روسازی محله چلب ورودی اهر، جدول‌بندی معابر و آسفالت محله انزاب مراغه، احداث پل ارتباطی روی قوبی‌چای، بهسازی‌ کفپوش محلات و ساماندهی حاشیه مسیل رودخانه قوبی‌چای فازهای ۱و ۲و ۳، توسعه شبکه فاضلاب و بهسازی و آسفالت معابر در حاشیه شهرک ولیعصر میانه از جمله پروژه‌هایی هستند که طی دو سال گذشته انجام شده‌اند.

مدیرکل راه و شهرسازی استان آذربایجان‌شرقی در خصوص دیگر پروژه‌های در دست اقدام اداره‌کل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی در حوزه بازآفرینی شهری گفت: تبدیل گورستان قدیمی ستارخان در محله فقیرنشین شهر تبریز به فرهنگسرا، کتابخانه، سالن ورزشی، پارک و فضای سبز یکی از ظرفیت‌های عمده تامین خدمات عمومی در محلات فقیر نشین محسوب می شود.  علاوه بر این بهسازی و آسفالت معابر و کمک به مسیرگشایی‌های مربوط به پیشنهادات طرح تفضیلی شهر تبریز، احداث خانه محله، کتابخانه و مدرسه در محله آغداش بناب، توسعه شبکه فاضلاب میانه، دیوارکشی خط راه‌آهن محله عشرت آباد مراغه، ساماندهی مسیل سید دره سی هشترود، احیا، نوسازی و بهسازی پیرامون مسجد جامع هشترود، احداث مدرسه در محله بازار ملکان، محله علی آباد و میناخور مرند از جمله این پروژه‌هاست.

انتهای پیام/ ۶۰۰۱۵/س/ر

این مطلب را برای صفحه اول پیشنهاد کنید
نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
Captcha
لطفا پیام خود را وارد نمایید.
پیام شما با موفقیت ثبت گردید.
لطفا کد اعتبارسنجی را صحیح وارد نمایید.
مشکلی پیش آمده است. لطفا دوباره تلاش نمایید.
همراه اول