اخبار فارس من فارس TV افکار سنجی دانشکده انتشارات توانا

اقتصادی  /  بازار

10 دعوای ملکی مهم در نظام حقوقی و قضایی ایران (حقوقی، ثبتی و کیفری) | موجر و مستاجر و یا مالک و خریدار

منظور از دعاوی ملکی یا دعاوی راجع به املاک دعاوی و اموری است که در آن موضوع خواسته یک ملک بوده و یا منشأ اختلافات طرفین ناشی از یک ملک یا مال غیر منقول است اعم از زمین، آپارتمان، مغازه، عمارت، خانه دربستی، باغ و امثال اینها. دعاوی ملکی به لحاظ ماهیت به سه نوع دعاوی زیر تقسیم می شود.

10 دعوای ملکی مهم در نظام حقوقی و قضایی ایران (حقوقی، ثبتی و کیفری) | موجر و مستاجر و یا مالک و خریدار

منظور از دعاوی ملکی یا دعاوی راجع به املاک دعاوی و اموری است که در آن موضوع خواسته یک ملک بوده و یا منشأ اختلافات طرفین ناشی از یک ملک یا مال غیر منقول است اعم از زمین، آپارتمان، مغازه، عمارت، خانه دربستی، باغ و امثال اینها. دعاوی ملکی به لحاظ ماهیت به سه نوع دعاوی زیر تقسیم می شود:

دعاوی ملکی حقوقی
دعاوی ملکی ثبتی
دعاوی ملکی کیفری

به دلیل پیچیدگی ها و نکات بسیار مهم، در این مطلب 10 مورد از مهم ترین دعاوی ملکی در نظام حقوقی و قضایی ایران ارائه می شود.

انواع دعاوی مهم ملکی

در ادامه انواع دعاوی ملکی در نظام حقوقی ایران ارائه می شود. بدیهی است برخی از این دعاوی حقوقی، برخی ثبتی و برخی نیز از نوع دعاوی ملکی کیفری خواهند بود. از سوی دیگر بعضی از این دعاوی به دلیل ماهیت ارتباط دو طرف از جنس دعوای مالک و مستاجر خواهند بود (ترتیب ارائه دلیل خاصی ندارد):

اول- دعوی الزام به فک رهن

در صورتی که ملک شخصی به مناسبتی در رهن قرار گرفته باشد و پس از مدتی علت رهن قرار گرفتن ملک برطرف شده باشد، رهن‌گیرنده ملزم به فک رهن است. اما اگر رهن گیرنده نسبت به خارج نمودن ملک از رهن اقدام ننماید، صاحب ملک می‌تواند نسبت به تقدیم دادخواست الزام به فک رهن اقدام کند. برای آشنایی کامل با مدارک، مراحل و نکات برای آشنایی کامل با مدارک، مراحل و نکات دعوی الزام به فکر رهن به صورن حقوقی، این مطلب را با دقت مطالعه و در بخش نظرات، تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

دوم- دعوی فروش مال مشاع

در صورت اختلاف میان مالکین ملک مشاع، هر یک از شرکا می‌توانند جهت تعیین تکلیف ملک مشاعی خود به اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک مراجعه نماید و درخواستی پیرامون افراز ملک مشاعی ارائه نماید. اداره مذکور، با ارجاع موضوع به کارشناسان ثبتی و استعلامات مورد نیاز، امکان افراز و یا عدم افراز ملک را بررسی می‌نماید. اگر ملک به تشخیص اداره ثبت قابلیت افراز داشته باشد، اداره ثبت اسناد و املاک در صورت عدم اعتراض هر یک از طرفین نسبت به افراز ملک اقدام می‌نماید. اما اگر ملک به تشخیص اداره ثبت قابلیت افراز نداشته باشد، گواهی عدم ‌افراز ملک را صادر می‌نماید. پس از صدور و قطعیت گواهی عدم‌ افراز توسط اداره ثبت، هر یک از مالکین مشاعی می‌توانند با مراجعه به دادگاه تقاضای صدور دستور فروش ملک مشاع نمایند. این مورد را می تواند یک دعوی ثبتی در نظر گرفت. شما می توانید برای آگاهی از کلیه مدارک، مراحل و نکات کلیدی دعوی فروش مال مشاع به سایت دانوما مراجعه نمایید.

سوم- دعوی خلع ید

دعوای خلع ید در مواردی مطرح می شود که مالک یک مال غیرمنقول (غیرقابل انتقال) با تصرف غیرقانونی ملک خود توسط شخصی مواجه می‌شود و از دادگاه تقاضای رفع تصرف غیرمجاز متصرف را دارد، به صورتی که ملک او را از دست متصرف خارج نموده و تحویل او بدهند. شما می توانید برای آگاهی از کلیه مدارک، مراحل و نکات کلیدی دعوی خلع ید به دانوما مراجعه نمایید.

چهارم- دعوی رفع تصرف عدوانی

دعوی تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست نماید. البته برای طرح این دعوا مدعی (خواهان) باید موضوعاتی را اثبات نماید. در یک ملک مشاعی که شرکا، ملک را در تصرف خود دارند، اگر یک شریک بدون اذن شریک دیگر، اقدام به تصرف کل ملک کند، مورد از مصادیق تصرف عدوانی است. شما می توانید برای آگاهی از گام به گام مراحل و نکات اجرایی و اداری دعوی رفع تصرف عدوانی به دانوما مراجعه نمایید.

پنجم- دعوی مطالبه وجه ودیعه

پس از انقضای مدت اجاره، موجر موظف است مبلغ ودیعه‌ای را که مستأجر به وی داده است مسترد کند. در صورتی که با پایان مدت اجاره و درخواست مستأجر برای باز پس گرفتن مبلغ ودیعه موجر (اجاره دهنده) حاضر به بازگرداندن این مبلغ نباشد، مستأجر می‌تواند دادخواست مطالبۀ وجه ودیعه را مطرح نماید. این مورد یک دعوی مالک و مستاجر است. شما می توانید برای آگاهی از کلیه مدارک، مراحل و نکات کلیدی دعوی مطالبه وجه ودیعه به سایت دانوما مراجعه نمایید.

نکته: بر مبنای قانون آیین دادرسی مدنی، مدت زمان تجدید نظرخواهی برای اشخاص مقیم ایران 20 روز و برای افراد مقیم خارج دو ماه از تاریخ ابلاغ حکم است. تجدید نظر از روش های عادی اعتراض به رای دادگاه است.

ششم- دعوی مطالبه اجور معوقه

با انعقاد قرارداد اجاره، پرداخت اجاره‌بها در موعد مقرر ازجمله وظایف مستأجر است. حال اگر مستأجر در موعد مقرر اجاره‌بها را پرداخت نکند، موجر (اجاره دهنده) یا مالک می‌تواند دادخواست مطالبۀ اجور معوقه به دادگاه تقدیم نماید. این مورد یک دعوی مالک و مستاجر است. شما می توانید برای آگاهی از کلیه شیوه اجرایی دعوی مطالبه اجور معوقه به دانوما مراجعه نمایید.

هفتم- دعوی صدور حکم تخلیه یا دستور تخلیه

گر علیرغم انقضای مدت اجاره و عدم تمدید آن، مستأجر از تخلیه ملک خودداری کند، بسته به شرایط و الزامات قرارداد، دو راه حل قانونی پیش روی موجر (مالک) خواهد بود. در صورتی که در قرارداد، شرایط قانون مالک و مستأجر مصوب 1376 رعایت شده باشد با درخواست صدور دستور تخلیه فوری، و در غیر این صورت با دادخواست صدور حکم تخلیه، می تواند به صورت قانونی نسبت به تخلیه ملک اقدام کند. این شرایط عبارتند از اینکه اجارۀ غیررسمی بین موجر (مالک) و مستأجر دارای مدت باشد و به امضای دو شاهد رسیده باشد. این مورد یک دعوی مالک و مستاجر است.

هشتم- دعوی الزام موجر به تعمیرات اساسی

اگر پس از انعقاد قرارداد اجاره یا در طول مدت اجاره، ملک  یا به اصطلاح حقوقی عین مستأجره، احتیاج به تعمیرات اساسی پیدا کند، موجر (مالک) موظف است که تعمیرات لازم را انجام دهد. تعمیرات اساسی در مواردی همچون تأسیسات عمدۀ نصب ‌شده در ساختمان است مانند دستگاه‌های حرارتی مرکزی و تهویه، آسانسور، تعویض سیم‌کشی ساختمان و غیره. حال اگر موجر نسبت به انجام تعمیرات اساسی اقدام نکند، مستأجر می‌تواند دادخواست الزام موجر به تعمیرات اساسی ملک را مطرح نماید. این مورد یک دعوی مالک و مستاجر است. شما می توانید برای آگاهی از مدارک و روال اداری الزام موجر به تعمیرات اساسی به دانوما سر بزنید.

نکته: مستأجر بدون حکم دادگاه نمی‌تواند اقدام به تعمیرات اساسی ملک کند. در این صورت نمی‌تواند هزینه‌های تعمیر را از موجر (مالک) مطالبه کند. اگر نیاز به تعمیر ملک به دلیل استفادۀ نادرست و غیرمتعارف مستأجر از ملک باشد، مالک را نمی‌توان به تعمیر ملک، الزام کرد.

نهم- دعوی الزام به تحویل مورد اجاره

موجر (مالک) با انعقاد قرارداد اجاره موظف است که در موعد مقرر، محل اجاره را به مستأجر تحویل دهد. برای نمونه، در اموال غیرمنقول، تحویل کلید ملک به منزلۀ تحویل ملک تلقی می‌شود. حال اگر موجر به این تکلیف خویش عمل ننماید، مستأجر می‌تواند دادخواست الزام به تحویل مورد اجاره را مطرح کند. این مورد یک دعوی مالک و مستاجر است.

دهم- دعوی رفع مزاحمت و ممانعت از حق

دعوای رفع ممانعت از حق، زمانی مطرح می شود که  شخصی رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد. به طور ساده این دعوا در شرایطی مطرح می شود که شخصی حق انتفاع از اموالی را به شخص دیگری بخشیده اما بعد از مدتی می خواهد این حق را از او بگیرد. حق انتفاع در واقع حقی است که به موجب آن شخص می‌تواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند. از سوی دیگر دعوی رفع مزاحمت بر اموال، دعوایی است که به موجب آن، متصرف مال غیرمنقول درخواست جلوگیری از مزاحمت کسی را می‌نماید که نسبت به تصرفات او مزاحم است‌، بدون اینکه مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد. به عبارت دیگر، مال کماکان در دست خواهان (فرد شاکی) است، اما خوانده در استفاده خواهان از ملک، اخلال جزئی ایجاد کرده است.

فرآیند اداری مشترک در دعاوی ملکی

فرآیند اداری مشترک در میان دعاوی ملکی شامل موارد زیر می شود:

بررسی مسأله، شرایط و مدارک
مراجعه به دفتر خدمات قضایی و ثبت دادخواست رفع تصرف عدوانی
ارسال ابلاغیه وقت رسیدگی به دعوا به طرفین
مراجعه به دادگاه و شرکت در جلسه رسیدگی به دعوا
صدور و ابلاغ حکم مربوطه
اعتراض به رای دادگاه در صورت لزوم
اجرای حکم مربوطه

البته در دعاوی ملکی ثبتی، در برخی موارد می بایست به دفترخانه اسناد و املاک نیز مراجعه نمود.

نکته: در شهرهایی که دفاتر خدمات قضایی تشکیل نشده است، باید به دادگاه مراجعه نمایید.

 

مدارک عمومی جهت اقدام برای دعاوی ملکی:

کارت ملی
شناسنامه
سند مالکیت
قرارداد اجاره (در دعاوی مالک و مستاجر)
سند رهنی، اسناد مبنی بر پرداخت دیون و قراردادهای مربوطه (در دعوای فک رهن)

تأمین دلیل: منظور از تأمین دلیل آن است که فرد دلایل و مدارکی که جهت طرح دعوا به آن نیاز دارد را از طریقی حفظ نماید تا در زمان اقامه ی دعوا امکان استناد به آن ها را داشته باشد
گواهی عدم حضور یا صورتجلسه مربوطه یا اظهارنامه.سوابق دادگاهی موضوع پرونده ملکی.

حسب مورد استفاده از شهادت شهود و مطلعین و یا درخواست استعلام از مراجع ذی‌صلاح

 

مهلت زمان رسیدگی به دعاوی ملکی

از نظر رویه قضایی پرونده‌های ملکی که نیاز به ارجاع به کارشناسی ندارند یا موضوع آنها بررسی و اظهار نظر قضایی و تخصصی تخلفات نباشد در مهلت ۵ الی ۷ ماهه برای تصمیم گیری آنها زمان لازم است، ولیکن در خصوص پرونده‌هایی که نیاز به بررسی تخصصی موضوع و ارجاع امر به هیات‌های کارشناسی متعدد است به این زمان سه ماه نیز اضافه می‌شود. لازم به ذکر است مهلت زمانی  فوق الذکر با توجه به عرف و رویه حاکم بوده و ممکن است به جهت تراکم کاری شعبه یا مجتمع قضایی متفاوت باشد.

نکته مهم: چنانچه تصمیم شما برای انجام دعاوی حقوقی و مخصوصا ملکی قطعی است و البته نسبت به مراحل انجام کار اشراف ندارید، می توانید برای پیشبرد مراحل از روش های زیر استفاده کنید:

مشاوره حقوقی: در این روش کار توسط خود شما انجام می شود اما در موارد و مقاطع خاص می توانید از تخصص یک مشاور حقوقی حرفه ای  استفاده کنید.
خدمات وکالت: در این روش شما انجام امور را به یک وکیل حرفه ای از طریق قرارداد وکالت واگذار می کنید.

در نهایت شایان ذکر است شما می توانید با مراجعه به سایت دانوما، علاوه بر مراحل امور حقوقی، دانش اجرایی انجام امور در حوزه های دیگر اقتصادی، کسب و کار، تغذیه و آشپزی، پزشکی، اداری، کشاورزی و ... را نیز به دست آورید.

این مطلب را برای صفحه اول پیشنهاد کنید
این مطلب تبلیغاتی است و محتوای آن توسط سفارش دهنده تهیه شده است.
نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
Captcha
لطفا پیام خود را وارد نمایید.
پیام شما با موفقیت ثبت گردید.
لطفا کد اعتبارسنجی را صحیح وارد نمایید.
مشکلی پیش آمده است. لطفا دوباره تلاش نمایید.
همراه اول