گروه : سیاسی
حوزه : سایر حوزه ها
شماره : ۱۳۹۹۰۴۱۴۰۰۱۱۰۱
تاریخ : ۱۳۹۹/۴/۱۴ - ۸:۲۱ ب.ظ
پاسخ به همه پرسش های شما درباره سامانه سوت‌زنی/ از کجا شروع کنیم/ نقش فارس چیست؟ خبرگزاری فارس به مجموعه سوالات پیرامون سامانه «سوت‌زنی» که به تازگی توسط این خبرگزاری راه‌اندازی شده، پاسخ می دهد.

به گزارش خبرگزاری فارس، سامانه «سوت‌زنی» این خبرگزاری امروز(شنبه 14تیرماه) آغاز به کار کرد. متن زیر مجموع سوالاتی که درخصوص اهداف و برنامه‌های این سامانه برای مخاطبین فارس ایجاد شده را پاسخ می دهد.

منظور از سوت زنی چیست و چرا از این واژه استفاده شده؟

سوت زنی عبارت است از جمع سپاری کشف فساد. بدین معنی که سوت زنی روش گزارش دهی مردمی و اجتماعی و نظارت مدنی و از پائین به بالا برای مقابله با مصادیق فساد است. بدین صورت احتمال تخلف توسط افراد به حداقل می رسد؛ چراکه دایره ناظران نامحدود شده و احتمال تبانی به میزان بسیار زیادی کاهش می‌یابد.

 در دنیا افشای فساد توسط گزارشگران مردمی ۸ برابر بیشتر از کشفیات پلیس و سایر نهادهای نظارتی است. به همین دلیل در بسیاری از کشورها تلاش کرده اند بسترهای حقوقی و تشویقی لازم برای گزارشگران مردمی ضدفساد را فراهم سازند.

اصطلاح سوت زنی نیز از رفتار ماموران پلیس اقتباس شده است؛ بدین معنی زمانی که پلیس تخلفی همچون نزاع خیابانی، دزدی و ... مشاهده می کند در سوت خود میدمد تا دیگران و سایر افسران پلیس خبردار شوند.

البته استفاده از این تعبیر به جهت استعمال جهانی آن و تقریب به ذهن است؛ چه آنکه اصل موضوع نظارت های مردمی تحت عنوان امربه معروف و نهی از منکر حق و تکلیف مردم است که در اصل هشتم قانون اساسی ذکر شده است. 

این موضوع چه ارتباطی با مأموریت رسانه‌ها و مشخصا خبرگزاری فارس دارد؟

رسانه در موضوع سوت زنی نقش تسهیل گر دارد. رسانه ها در چند جهت می توانند به گفتمان شدن گزارش دهی اجتماعی ضدفساد کمک کنند.

اول. کمک به گزارش گر اجتماعی در تکمیل تحقیقات است که از طریق همکاری با خبرنگاران تخصصی و تحقیقی صورت می گیرد و در صورت نیاز اصل موضوع در خبرگزاری منتشر می شود.

دوم. پی گیری گزارش های مردمی از نهادهای مسوول و نظارتی و انتشار عمومی پاسخ دهی یا کم کاری دستگاه ها در مواجهه با گزارش ها است.

سوم. سوت زنی در همه جای دنیا تنها در مواجهه با دستگاه قضائی تعریف نمی شود. همه دستگاه های از سوت زن ها استقبال می کنند. با توجه به اینکه هنوز در ایران مقدمات لازم برای شکل گیری حقوقی و فرهنگی پاسخ دهی به سوت زن ها ایجاد نشده است، خبرگزاری فارس اقدام به تسهیل گری در این حوزه کرده است. بااین توضیح همه دستگاه ها از جمله قوه قضائیه گزارش های سوت زنی مردمی را دریافت می کنند و موظف به پاسخگوئی می شوند.

روال پیگیری گزارش ها چگونه است؟

مسیر پیگیری‌ها در خبرگزاری فارس بدین صورت است:

یکم. گزارش دریافتی همراه با مستندات از گزارشگران مردمی دریافت می شود و در صورت نیاز با همکاری خبرنگارتحقیقی گزارش تکمیل می شود.

دوم. گزارش مذکور با حفظ هویت گزارشگر، متناسب با مرجع پاسخگوئی در قالب نامه رسمی به مدیران مرتبط ارسال می شود و پاسخ مسوول دریافت و به گزارشگر اعلام می شود.

سوم. درصورتیکه نهاد مسوول پاسخ قانع کننده ای نداشت نامه به مدیر بالاتر ارسال می شود و اگر همچنان پاسخی دریافت نشد، گزارش به دستگاه قضائی ارسال می شود و عدم پاسخگوئی دستگاه نیز در خبرگزاری فارس اطلاع رسانی می شود.

چهارم. گزارش هایی که نیازمند ورود دستگاه قضایی و یا پلیس و یا دیگر نهادهای نظارتی مثل دیوان محاسبات و سازمان بازرسی است مستقیم به این نهادها ارجاع داده می شود و تا حصول نتیجه مطالبه خبرگزاری ادامه می یابد. 

پنجم. گزارش های مربوط به فساد اقتصادی با همکاری دیده بان شفافیت و عدالت تبدیل به لایحه قضائی و در دادگاه اعلام جرم می شود. 

ششم. مسیر مطالبه از ابتدا تا انتها بدون ذکر نام افشاکننده و با کسب مجوز از دادگاه جهت انتشار جزئیات، در رسانه اطلاع رسانی می شود. 

آیا هویت گزارش دهنده ها افشا می شود؟
اساسا مهمترین ویژگی سامانه سوت زنی در صیانت از هویت گزارشگران است. از این جهت فارس شرعا و اخلاقا متعهد می شود نام و مشخصات افشاکننده هیچگاه منتشر و در اختیار هیچ فرد یا نهادی قرار نگیرد.

چه موضوعاتی و در چه صورت گزارشات انتشار علنی پیدا می کند؟

گزارش‌هایی که دربرگیرندگی عمومی و اجتماعی دارد، به صورت سوژه ویژه در اختیار خبرنگاری تحقیقی فارس قرار می گیرد و بغیر از اطلاع رسانی به نهادهای مسوول، ابعاد و جزئیات پرونده در خبرگزاری منتشر می شود.

آیا همه گزارشها به دستگاه قضایی می رود؟ در این صورت بهتر نبود قوه قضائیه خود بانی چنین کاری می شد؟

همه گزارش‌ها به دستگاه قضائی نمی رود. اساسا در همه جا دنیا پروژه سوت زنی مختص  نهادهای قضائی نیست. همه دستگاه ها باید خود را موظف به پاسخگوئی به گزارشگران مردمی کنند. از اینجهت در بسیاری از تخلفات اگر مدیران بالادستی مطلع شوند راسا ورود کرده و برخورد اصلاحی می کنند. لذا در مرحله اول لازمست مدیران دستگاه ها از تخلفات زیر مجموعه خود مطلع شوند و در صورت نیاز دستگاه قضائی در جریان قرار گرفته و وارد دادرسی شوند.

در صورت کشف فساد و به نتیجه رسیدن آن پاداشی برای گزارش دهنده در نظر گرفته می شود؟

این بخش نیازمند الزامات حقوقی و قانون گذاری است که در حال حاضر در مجلس بصورت طرح در حال پیگیری است. دستگاه قضائی نیز از زمان روی کارآمدن آقای رئیسی موضوع را در دستور کار قرار داده است. با این حال تا زمانیکه لوازم قانونی آن فراهم نشود رسانه نمی تواند متهد به پرداخت پاداش باشد. اما این مهم در تعامل با دستگاه مرتبط مورد توجه خبرگزاری فارس است تا در صورت همراهی دستگاه مربوطه، گزارشگر فساد از مواهب رسیدگی به تخلف منتفع شود. 

چه سوژه هایی از سوی خبرگزاری فارس پی گیری و گزارش نمی شود؟

سوژه های که جنبه های شخصی دارد تحت شمول پی گیری های فارس قرار نمی گیرد. مهمترین رکن در سوت زنی وجه اجتماعی و عمومی تخلفات است. لذا شکایت های فردی و شخصی تحت شمول این سامانه نیست.

سوت‌زنی چه تفاوتی با افشاگری و بقیه روش‌های مبارزه با فساد دارد؟

سوت زنی چند ویژگی مهم نسبت به دیگر روش های افشاگری دارد.

اول اینکه در این روش از هویت افشاکننده کاملا صیانت می شود و در مسیر افشاگری هیچ نوع مسوولیتی از جهت حقوقی متوجه او نیست. فشار قانون دان های قانون شکن برای مقابله با افشاکننده نیز بی ثمر خواهد بود.

دوم اینکه اینکه نظارت عمومی را چندین برابر می کند. فراتر از رسانه ها و فعلان شبکه های اجتماعی، همه مردم درگیر نظارت و رصد و گزارش دهی می شوند. 

سوم اینکه رسیدگی به فساد بدون جنجال و هیاهوهای سیاسی و جناحی انجام می شود و امکان دخالت و فشار به دستگاه قضائی و همچنین تبانی به حداقل ممکن می رسد.

چهارم در این روش ضمن مبارزه با فساد، اخلاق اسلامی  والزامات قانونی نیز رعایت می شود و تا به نتیجه نرسیدن در دادگاه قضاوت های سلیقه ای و جانبدارانه صورت نمی گیرد.

پنجم اینکه در سوت زنی مبارزه با فساد بدون عوارض اجتماعی آن صورت می گیرد و اجازه نمی دهد احساس فساد بیش از فساد واقعی نمایان شود.

در مواجهه با فساد و تخلف چطور از روش سوت‌زنی استفاده کنیم؟

گزارش فساد را از طریق ورودی های معرفی شده در اختیار خبرگزاری فارس قرار می دهید. نکته مهم اینست که تلاش می کنید برای ارائه گزارش بیشترین مستندات جمع آوری شود. 

خبرگزاری فارس در مقایسه با سایر نهادهای نظارتی و رسانه‌ها چه خدماتی به سوت‌زن‌ها ارایه می‌دهد؟

خبرگزاری فارس چند خدمت حقوقی-رسانه ای به گزارش گران فساد ارائه می کند.
اول. مشاوره رسانه ای به گزارش گر جهت تکمیل پرونده و ایجاد ماموریت ویژه برای خبرنگاران تحقیقی خبرگزاری جهت بررسی دقیق‌تر موضوع

دوم. ارسال گزارش ها با نامه رسمی به دستگاه ها و مطالبه مستمر جهت پاسخگوئی

سوم. گزارش کامل از نتیجه مکاتبات به گزارشگران فساد

چهارم. تعامل با دیده بان شفافیت و عدالت جهت پیگیری پرونده های مهم فساد اقتصادی و اعلام جرم در دادگاه

پنجم. نتیجه عملکرد دستگاه ها در صورت پاسخگوئی یا عدم آن بصورت علنی منتشر می شود.

سوت‌زنی چه تفاوتی با ثبت سوژه و مطالبه در فارس من دارد؟ تا همین حالا هم سوژه‌های مبارزه با فساد را در فارس من ثبت می‌کردیم. برای سوت‌زنی هم نیاز به ایجاد پویش و جمع‌آوری امضا هست؟

اولا سوژه های فارس من مربوط به مطالبات مردمی است نه الزاما تخلفات دستگاه ها و از این جهت در سوت زنی با توجه به اهمیت  و فوریت موضوع نیاز به جمع آوری امضا و تعلل در مسیر رسیدگی نیست.  

دیگر اینکه در گزارش های سوت زنی پیش از ورود دستگاه و دادرسی قانونی جزئیات پرونده افشا نمی شود و از تبانی و حذف مستندات و همچنیان قضاوت های زودهنگام جلوگیری می شود.

اگر دستگاه‌های نظارتی به مسئولیت خود در بررسی و برخورد با سوژه‌های سوت‌زنی عمل نکردند از رسانه‌ها و به طور مشخص خبرگزاری فارس چه کاری بر می‌آید؟

گام اول مطلع کردن مسوول بالاتر

گام دوم مطلع کردن دستگاه قضائی 

گام سوم انتشار علنی کم کاری ها در رسانه

انتهای پیام/