۷۵ مرکز نیکوکاری، بازوی مردمی حمایت از نیازمندان ایلام
۷۵ مرکز نیکوکاری در استان ایلام با جذب مشارکت خیرین، طی سال ۱۴۰۴ و چهار ماهه نخست امسال بیش از ۲۲۲ میلیارد تومان کالا، خدمات و کمکهای نقدی میان نیازمندان توزیع کردهاند؛ ظرفیتی که کارشناسان آن را یکی از حلقههای مکمل نظام حمایت اجتماعی و محرومیتزدایی میدانند.
خبرگزاری فارس ایلام، فریبا میرزایی؛ مراکز نیکوکاری در سالهای اخیر از یک مسیر صرفاً حمایتی برای توزیع کمکهای مردمی، به شبکهای اجتماعی برای شناسایی نیازهای محلات، بسیج ظرفیت خیرین و پاسخگویی به بخشی از نیازهای معیشتی، درمانی، مسکن، اشتغال و فرهنگی اقشار کمبرخوردار تبدیل شدهاند؛ روندی که در استان ایلام نیز با فعالیت ۷۵ مرکز نیکوکاری دنبال میشود و بنا بر اعلام کمیته امداد، طی سال ۱۴۰۴ و چهار ماهه نخست سال جاری بیش از ۲۲۲ میلیارد تومان کالا، خدمات و کمکهای نقدی و غیرنقدی به نیازمندان اختصاص یافته است.این ارقام در شرایطی مطرح میشود که افزایش هزینههای زندگی، درمان، مسکن و آموزش، فشار بیشتری بر خانوارهای کمدرآمد وارد کرده و از نگاه کارشناسان، تقویت مشارکتهای مردمی میتواند در کنار سیاستهای حمایتی دولت، بخشی از شکاف موجود میان نیازهای اجتماعی و منابع رسمی حمایتی را پوشش دهد.از مردم برای مردم، مدل تازهای برای حمایت اجتماعیناصر مرادی پویانی مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) استان ایلام، گفت: مراکز نیکوکاری با هدف ارائه خدمات «از مردم برای مردم» شکل گرفتهاند و در استان ایلام توانستهاند در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی عملکرد قابل دفاعی داشته باشند.وی با اشاره به نقش خیرین در تأمین منابع این مراکز افزود: میزان کمکها و مشارکتهایی که مراکز نیکوکاری با همراهی خیرین جذب و میان جامعه هدف توزیع کردهاند، در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۱۶۸ میلیارد تومان رسیده است که این کمکها در قالب نقدی و کالا به خانوادههای تحت حمایت کمیته امداد و دیگر اقشار نیازمند اختصاص یافته است.
به گفته مرادی پویانی، در چهار ماه نخست سال جاری نیز کالاها و خدماتی به ارزش ۵۴ میلیارد تومان در اختیار جامعه هدف قرار گرفته است؛ رقمی که نشان میدهد جریان کمکهای مردمی همچنان یکی از ظرفیتهای مهم برای پاسخگویی به نیازهای فوری خانوارهای آسیبپذیر در استان به شمار میرود.از منظر اقتصادی، اهمیت این مشارکتها تنها به ارزش ریالی کمکها محدود نمیشود. مراکز نیکوکاری به دلیل فعالیت در سطح محلات و ارتباط نزدیکتر با خانوادهها، میتوانند بخشی از نیازهای واقعی جامعه هدف را سریعتر شناسایی کنند؛ موضوعی که در ادبیات سیاستگذاری اجتماعی از آن به عنوان «هدفمندی حمایت» یاد میشود.۷۵ مرکز نیکوکاری در میدان خدمتمدیرکل کمیته امداد استان ایلام ادامه داد: در حال حاضر ۷۵ مرکز نیکوکاری در استان فعالیت دارند و اقدامات این مراکز در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در محورهای مختلفی از جمله پویشهای اطعام علوی، مهدوی و حسینی و همچنین جشنهای عاطفهها و نیکوکاری دنبال شده است.فعالیت این مراکز در واقع بخشی از تلاش برای انتقال نظام حمایت اجتماعی از ساختارهای متمرکز به ظرفیتهای محلی است. در چنین مدلی، مسجد، محله، خیرین، گروههای مردمی و نهادهای حمایتی میتوانند در یک زنجیره واحد قرار گیرند و خدمات را متناسب با نیاز هر منطقه ارائه کنند.مهناز محمدیاری کارشناس حوزه رفاه اجتماعی میگوید: یکی از مزیتهای مشارکت محلی، کاهش فاصله میان «اهداکننده» و «دریافتکننده» است؛ زیرا خیرین میتوانند نتیجه کمک خود را در جامعه محلی مشاهده کنند و در مقابل، مراکز نیکوکاری نیز امکان اولویتبندی نیازها را با شناخت دقیقتری از شرایط خانوارها دارند.
از جهیزیه و اشتغال تا درمان و مسکنمرادی پویانی تأمین نیازهای اساسی مددجویان تحت حمایت، نیازمندان و اقشار آسیبپذیر را از مهمترین مأموریتهای مراکز نیکوکاری عنوان کرد و گفت: تأمین جهیزیه، ایجاد اشتغال، کمک به تأمین دارو و هزینههای درمان بیماران، حمایت از بیماران صعبالعلاج، بهسازی، تعمیر و احداث مسکن و همچنین ایجاد یا تکمیل سرویس بهداشتی و حمام برای افراد واجد شرایط، بخشی از خدمات ارائهشده توسط این مراکز است.تهیه لوازم ضروری زندگی، وسایل سرمایشی و گرمایشی و تأمین سبدهای معیشتی نیز از دیگر اقداماتی است که در پاسخ به نیازهای فوری خانوارها انجام میشود.اهمیت این بخش از خدمات زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم آسیبپذیری اقتصادی یک خانواده معمولاً به یک نیاز محدود نمیماند؛ برای نمونه، هزینه درمان یک بیمار صعبالعلاج میتواند همزمان توان خانواده برای تأمین مواد غذایی، هزینه تحصیل فرزندان یا پرداخت هزینه مسکن را کاهش دهد. از این منظر، حمایت چندبعدی میتواند مانع تشدید زنجیره فقر در خانوارهای کمبرخوردار شود.حمایت از کودکان، سرمایهگذاری اجتماعی بلندمدتمدیرکل کمیته امداد استان ایلام همچنین حمایت از فرزندان ایتام و محسنین را از دیگر محورهای فعالیت مراکز نیکوکاری برشمرد و افزود: تأمین هزینههای تحصیلی، تهیه پوشاک و لوازمالتحریر برای دانشآموزان نیازمند و پرداخت هزینه اردوهای زیارتی و سیاحتی افراد تحت حمایت نیز در دستور کار این مراکز قرار دارد.
آزادی کارشناس اجتماعی، حمایت آموزشی از کودکان و نوجوانان خانوارهای کمبرخوردار را یکی از مؤثرترین مسیرهای پیشگیری از بازتولید فقر میداند؛ چرا که محرومیت آموزشی در سنین پایین میتواند در سالهای بعد به کاهش فرصت اشتغال و درآمد منجر شود.از این منظر، هزینهای که امروز برای آموزش، پوشاک، لوازم تحصیل یا فعالیتهای فرهنگی یک دانشآموز نیازمند پرداخت میشود، صرفاً یک کمک کوتاهمدت نیست، بلکه میتواند نوعی سرمایهگذاری اجتماعی برای افزایش فرصتهای آینده او باشد.ورزش و فرهنگ در محلات کمبرخوردارمرادی پویانی با اشاره به فعالیتهای فرهنگی و ورزشی مراکز نیکوکاری اظهار کرد: برنامههای ورزشی و فرهنگی در محلات کمبرخوردار نیز اجرا شده است که از جمله آنها میتوان به مسابقات داژبال ویژه بانوان و فوتبال گل کوچک برای آقایان در ردههای سنی نونهالان، نوجوانان و جوانان اشاره کرد.وی افزود: برگزاری کلاسهای مشاورهای، فرهنگی و آموزشی با هدف پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در اماکن عمومی و مساجد نیز از دیگر برنامههای مراکز نیکوکاری است.این بخش از فعالیتها از منظر کارشناسی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا کاهش آسیبهای اجتماعی تنها با پرداخت کمکهای مالی امکانپذیر نیست. ایجاد محیطهای سالم برای حضور کودکان و نوجوانان، تقویت ارتباطات اجتماعی، افزایش نشاط محلی و دسترسی به آموزش و مشاوره میتواند از عوامل مؤثر در کاهش برخی آسیبهای اجتماعی باشد.به بیان دیگر، مرکز نیکوکاری زمانی میتواند نقش کاملتری در محله ایفا کند که علاوه بر تأمین بسته معیشتی یا کمک مالی، به موضوعاتی مانند توانمندسازی، آموزش، سلامت اجتماعی و افزایش مشارکت شهروندان نیز توجه داشته باشد.
مشارکت مردمی، حلقه مکمل نظام حمایت اجتماعیافزایش نقش مراکز نیکوکاری در ایلام را میتوان بخشی از روند گستردهتر مشارکت جامعه مدنی در حل مسائل اجتماعی دانست. دولت و نهادهای حمایتی به تنهایی نمیتوانند پاسخگوی همه نیازهای جامعه باشند و منابع مردمی، در صورت ساماندهی و هدایت صحیح، میتوانند به عنوان حلقه مکمل نظام رفاه اجتماعی عمل کنند.البته توسعه این ظرفیت نیازمند شفافیت، اعتماد عمومی، شناسایی دقیق جامعه هدف و ارائه گزارش مستمر از نحوه هزینهکرد کمکهاست. هرچه خیرین اطمینان بیشتری از مسیر مصرف کمکهای خود داشته باشند، احتمال استمرار و افزایش مشارکت نیز بیشتر خواهد شد.از سوی دیگر، مراکز نیکوکاری میتوانند با عبور تدریجی از رویکرد «حمایت صرف» به سمت «توانمندسازی»، بخشی از کمکها را به ایجاد اشتغال، آموزش مهارت، تأمین ابزار کار و حمایت از طرحهای درآمدزا اختصاص دهند. چنین رویکردی میتواند وابستگی بلندمدت خانوارها به کمکهای مستقیم را کاهش دهد.از کمکرسانی تا توانمندسازیبر اساس دادههای اعلامشده، ۱۶۸ میلیارد تومان کمک در سال ۱۴۰۴ و ۵۴ میلیارد تومان در چهار ماهه نخست سال جاری، مجموعاً بیش از ۲۲۲ میلیارد تومان منابع نقدی، کالایی و خدماتی را شامل میشود که توسط مراکز نیکوکاری و خیرین به جامعه هدف اختصاص یافته است.این حجم از مشارکت، علاوه بر نشان دادن ظرفیت اقتصادی خیرین، بیانگر وجود سرمایه اجتماعی قابل توجه در استان ایلام است؛ سرمایهای که اگر در چارچوب برنامههای هدفمند، شفاف و مبتنی بر نیازسنجی محلی قرار گیرد، میتواند آثار پایدارتری بر کاهش محرومیت داشته باشد.
در این میان، پیوند میان خیرین، مراکز نیکوکاری، دستگاههای حمایتی، مساجد، گروههای جهادی و تشکلهای اجتماعی میتواند از موازیکاری جلوگیری و منابع محدود را به سمت نیازهای اولویتدار هدایت کند.قدردانی از خیرین و چشمانداز توسعه مشارکتهامدیرکل کمیته امداد استان ایلام با قدردانی از مشارکت خیرین و نیکوکاران استان در همراهی با مراکز نیکوکاری، این مشارکتها را جلوهای از همدلی و انسجام اجتماعی دانست و ابراز امیدواری کرد با گسترش فرهنگ نیکوکاری و تقویت شبکه مشارکتهای مردمی، خدمات گستردهتری به نیازمندان ارائه شود.کارنامه مراکز نیکوکاری ایلام نشان میدهد که کمکهای مردمی در این استان تنها به توزیع بستههای معیشتی محدود نمانده و حوزههایی همچون درمان، مسکن، اشتغال، جهیزیه، آموزش، حمایت از ایتام، ورزش و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی را نیز دربر گرفته است.با این حال، گام بعدی برای افزایش اثربخشی این شبکه، تبدیل بخشی از منابع حمایتی به برنامههای پایدار توانمندسازی است؛ مسیری که در آن خیرین نه فقط تأمینکننده یک نیاز فوری، بلکه شریک فرآیند خروج خانوادهها از چرخه محرومیت باشند.
15:11 - 21 مرداد 1405