اخبار فارس من فارس TV فارس پلاس افکار سنجی زندگی
بیشتر

تعلیم و تربیت  /  پنجره تربیت

پیشنهاداتی به دولت سیزدهم درآموزش و پرورش

حال آموزش و پرورش کشورمان خوب نیست. آموزش و پرورش کشورمان از دردهای کهنه ای چون نگاه ارزان و ناعادلانه به آموزش و پرورش، گماردن مسئولان ضعیف، و دخالت دیگر نهادها و ارکان قدرت در آن، کاهش شأن و منزلت معلم، جزیره ای عمل کردن، عدم وجود سیستم تربیت معلم یکپارچه، و کسری بودجه رنج می برد و مظلوم و مهجور مانده است.

پیشنهاداتی به دولت سیزدهم درآموزش و پرورش

 

 منصوره ایران‌نژاد

معلم و پژوهشگر تعلیم و تربیت

در این یادداشت سعی شده است که براساس چالش­ های کهنه و مزمن نظام تعلیم و تربیت، محورهایی که ضروری است در اولویت دولت سیزدهم در آموزش و پرورش قرار بگیرد، به عنوان برنامه پیشنهادی ارائه شود. البته تعداد مسائل آموزش و پرورش فراوان است، ولی در این نوشته به پنج مشکل اساسی اشاره شد.

1- در اولویت قرار­دادن تعلیم و تربیت

بسیاری از مسئولین، آموزش و پرورش را سست گرفته ­اند و ارزان اداره کردند.

 

یکی از ارکان اساسی توسعه کشورها، بخش آموزش و پرورش آن است، این بخش از آن جهت دارای اهمیت فوق العاده است که هم ابزاری مهم برای توسعه پایدار در کشور بوده و هم یکی از اهداف توسعه پایدار کشور محسوب می ­شود، این در حالی است که بسیاری از مسئولین، آموزش و پرورش را سست گرفته ­اند و ارزان اداره کردند و آموزش و پرورش همواره در مقایسه با سایر بخش ­های اجرایی کشور، مظلوم و مهجور بوده است. تا زمانی که رئیس جمهور باور نداشته باشد که آموزش و پرورش، سرمایه­ گذاری برای توسعه پایدار کشور است و آموزش دغدغۀ اصلی و اولویت برنامه­ های رئیس جمهور نباشد، بحران ­های آموزش و پرورش همچنان تشدید خواهد شد و سبب مشکلات دیگری چون خصوصی­ سازی و طبقاتی شدن آموزش، سقوط آموزش و پرورش و تشدید ناعدالتی خواهد شد.

تا زمانی که آموزش دغدغۀ اصلی و اولویت برنامه­ های رئیس جمهور نباشد، بحران­ های آموزش و پرورش همچنان تشدید خواهد شد.

 

 

 

 

 

2- انتخاب وزیر شایسته و باشهامت و عدم دخالت دیگر نهادها در آن

آموزش‌وپرورش اغلب از وزیر ضعیف و مدیران محافظه‌کار، و در نتیجه دخالت دیگر نهادها و ارکان قدرت در آن رنج برده است. آموزش و پرورش به وزیر دغدغه ­مند، انقلابی،  جهادی، تحول­گرا، با برنامه و باشهامت احتیاج دارد که از وضعیت کنونی آموزش و پرورش و سند تحول آگاه باشد، و با تفکر سیستمی و بابرنامه حرکت کند و از دخالت عوامل غیرمسئول در امور آموزش و پرورش جلوگیری کند و در نهایت، قدرت چانه ­زنی داشته باشد تا در عمل در چالش با نهادهای مختلف بتواند موفق شود. برای مثال­ در دهه اخیر شاهد بودیم که عدم تصمیم­ گیری درست آموزش و پرورش سبب شده که معلمان مطالباتشان را از مجلس بخواهند.

آموزش‌وپرورش اغلب از وزیر ضعیف و مدیران محافظه‌کار، و در نتیجه دخالت دیگر نهادها و ارکان قدرت در آن رنج برده است. 

 

3- ارتقای منزلت معلم در جامعه

همان­طور که مقام معظم رهبری فرمودند: «نقش معلم براى یک جامعه، نقش حیاتى است؛ و قابل مقایسه‌ با بسیارى از نقش ­هاى مهم و حساس در ترکیب اجتماعى نیست». لذا لازم است منزلت معلم در جامعه حفظ شود. منزلت معلم در صورتی ارتقا می­ یابد که به معیشت، افزایش انگیزه و توان حرفه ­ای معلم توجه شود. درآمد سرانه معلمان افزایش و به بالای خط فقر برسد. برنامه مشخصی برای ارتقای توانمندی معلمان و کشف صلاحیت های علمی و تخصصی و شایستگی ­های مورد نیاز آنان وجود داشته باشد. تمهیداتی در نظر گرفته شود که معلمان بتوانند جایگاهشان را در آموزش و پرورش بیابند، و بتدریج دچار روزمرگی و بی ­انگیزگی نشوند (بخصوص در سال­های اخیر، که شاهد ورود معلمان با مدارک کارشناسی ارشد و دکتری در مدارس دولتی بودیم، باید تمهیداتی نظیر طرح رتبه­ بندی، طرح انگیزشی و یا غیره در نظر گرفته و اجرا شود تا معلمان به تدریج بی ­انگیزه نشوند).

 منزلت معلم در صورتی ارتقا می­ یابد که به معیشت، افزایش انگیزه و توان حرفه ­ای معلم توجه شود.

 

 

 

 

4- طراحی و اجرای برنامه تربیت معلم یکپارچه و مشارکت جدی دانشگاه فرهنگیان و آموزش و پرورش

از جمله چالش­ های اساسی کشورمان، عدم برنامه تربیت معلم یکپارچه و عدم مشارکت جدی دانشگاه و آموزش و پرورش است که نتیجه ­اش جزیره ­ای عمل کردن هر یک از نهادها و عدم رسیدن به نتیجه مطلوب است.

 

از جمله چالش ­های اساسی کشورمان، عدم برنامه تربیت معلم یکپارچه و عدم مشارکت جدی دانشگاه و آموزش و پرورش است که نتیجه­ اش جزیره­ ای عمل کردن هر یک از نهادها و عدم رسیدن به نتیجه مطلوب است. با توجه به اثر ماندگار و گسترده معلم، فرآیند تربیت و توسعه حرفه ­ای معلم باید مادام ­العمر باشد و تربیت معلم از دانشگاه تا بازنشستگی ادامه داشته باشد. برای اینکه تربیت معلم به طور منسجم در جهت رسیدن به یک هدف فعالیت کند، تربیت معلم باید به عنوان یک مسیر «شامل شروع با جذب و انتخاب دانشجو، تجهیز آنها به صلاحیت ­های لازم از طریق آموزش باکیفیت، صدور گواهینامه، و حمایت از توسعه مقدماتی آن­ها در مدارس» و در نهایت «توسعه حرفه­ ای مداوم معلم» دیده شود. در این مسیر، «آمادگی مقدماتی معلم» باید شامل آموزش پیش ­از­خدمت و آماده سازی در سال­های آغاز معلمی باشد و «آماده­ سازی مقدماتی معلم» باید آغاز و نه پایان روند توسعه حرفه­ ای باشد. در حالی که در کشور ما هر یک از نهادهای آموزش و پرورش و دانشگاه جزیره ­ای عمل می ­کند که نتیجه ­اش استخدام فله­ ای و جذب نامتناسب نیرو می­ شود، که نه تنها گره از مشکلات آموزش و پرورش باز نمی­ کند بلکه بر مشکلات آموزش و پرورش می افزاید، و یا دانشجومعلمان با اتمام دانشگاه و بدون برنامه حمایتی وارد مدارس می­ شوند، که نتیجه ­اش روبرو­شدن با چالش­های متعددی است که به تدریج سبب ترک معلمی یا فرسودگی نومعلمان می­ شود.  برای اینکه تربیت معلم یکپارچه داشته باشیم، باید دانشگاه و آموزش و پرورش مشارکت جدی داشته باشند.

5- در نظرگرفتن بودجه و تخصیص هدفمند بودجه

یکی از چالش­ های مزمن و بیمارگونه و همیشگی آموزش و پرورش کسری بودجه و به دنبال آن تخصیص نامناسب منابع محدود است. اگر بخواهیم تحول در آموزش و پرورش محقق شود، نیازمند بودجه هستیم که البته در مورد نحوه هزینه و تخصیص آن نیز باید دقت لازم صورت گیرد.

*****

و در آخر یادآوری این نکته خالی از لطف نیست که: رئیس جمهور محترم! از سرمایه ­گذاری در آموزش و پرورش غافل نشوید. سرمایه­ گذاری در آموزش و پرورش­، سرمایه­ گذاری پر­سودی است؛ ان­شاء­الله.

انتهای پیام/

نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری فارس در وب سایت منتشر خواهد شد پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
Captcha
لطفا پیام خود را وارد نمایید.
پیام شما با موفقیت ثبت گردید.
لطفا کد اعتبارسنجی را صحیح وارد نمایید.
مشکلی پیش آمده است. لطفا دوباره تلاش نمایید.
همراه اول